Κρύβουμε 9 μυστικά και μας τρώνε σαν σκουλήκι
Ο μέσος άνθρωπος κρύβει εννέα τύπους μυστικών, από το ψέμα μέχρι κρυφές ρομαντικές επιθυμίες. Αυτό μπορεί να είναι ένα μεγάλο βάρος, καθώς τα μυστικά έχουν την ενοχλητική συνήθεια να πετάγονται στο μυαλό μας απροσκάκητα. Η εξομολόγησή τους μπορεί μερικές φορές να φέρει ανακούφιση, αλλά ορισμένα μυστικά είναι πολύ ευαίσθητα για να μοιραστούν. Ως εκ τούτου, οι ερευνητές διερευνούν ψυχολογικές στρατηγικές για την αντιμετώπισή τους.
«Μπορεί να σκέφτεστε μυστικά ενώ κάνετε ντους, ενώ πλένετε τα πιάτα ή ενώ πηγαίνετε στη δουλειά», λέει η Val Bianchi από το Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης στην Αυστραλία. «Το να σας έρχονται αυτές οι σκέψεις στο μυαλό όταν δεν τις θέλετε απαραίτητα είναι συχνά δυσάρεστο, και οι άνθρωποι φαίνεται να παγιδεύονται σε έναν φαύλο κύκλο σκέψης αυθόρμητα για τα μυστικά τους καθώς προχωρούν στη ζωή τους, και να αισθάνονται χειρότερα γι’ αυτά».
Η Bianchi έχει αφιερώσει χρόνια στη διερεύνηση του ψυχολογικού βάρους της φύλαξης μυστικών και των τρόπων ανακούφισής του, με την τελευταία έρευνά της να χρηματοδοτείται από το Αυστραλιανό Γραφείο Εθνικών Πληροφοριών. Οι μυστικοί πράκτορες πρέπει να κρατούν εξαιρετικά ευαίσθητα μυστικά για την προστασία της εθνικής ασφάλειας, επομένως χρειάζονται στρατηγικές για να φέρουν αυτήν την ευθύνη, λέει.
«Αυτός είναι ο λόγος που τόσοι πολλοί άνθρωποι γοητεύονται από τους πράκτορες της CIA – πώς διατηρούν αυτά τα μεγάλα μυστικά και τα αφήνουν πίσω όταν πρέπει να φορέσουν ξανά το δέρμα της φυσιολογικής τους ζωής;» λέει η Lisa Williams από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας στην Αυστραλία, η οποία δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Για να κατανοήσουν καλύτερα πώς τα μυστικά επηρεάζουν την ευημερία των ανθρώπων, η Bianchi και οι συνεργάτες της στρατολόγησαν 240 άτομα διαδικτυακά και τους ζήτησαν να συμπληρώσουν ένα ερωτηματολόγιο σχετικά με τα μυστικά τους. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν αν κρατούσαν μυστικά από 38 κατηγορίες, συμπεριλαμβανομένου του ψέματος, της απιστίας σε σύντροφο, της κλοπής, του εθισμού ή της αυτοτραυματισμού.
Κατά μέσο όρο, οι ερωτηθέντες κρατούσαν εννέα τύπους μυστικών, με πιο συνηθισμένα αυτά που αφορούσαν το ψέμα (78% των συμμετεχόντων) και τη δυσαρέσκεια για μια προσωπική σωματική πτυχή (71%). Άλλα κοινά μυστικά σχετίζονταν με τα οικονομικά (70%), τις ρομαντικές επιθυμίες (63%) και τις σεξουαλικές συμπεριφορές (57%).
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να προσδιορίσουν το πιο σημαντικό μυστικό τους και να συμπληρώσουν ένα ημερήσιο ημερολόγιο για δύο εβδομάδες σχετικά με το πώς τους έκανε να αισθάνονται. Γενικά ανέφεραν ότι το πιο σημαντικό μυστικό τους ήταν αρνητικό, και όταν σκέφτονταν γι’ αυτό, οι σκέψεις τους στρέφονταν σε ανησυχίες ή προβληματισμούς που είχαν σχετικά με το μυστικό.
Προηγούμενη έρευνα της Bianchi έδειξε ότι τα σημαντικά μυστικά τείνουν να εισβάλλουν στις σκέψεις των ανθρώπων περίπου κάθε 2 ώρες. Συχνά, εισβάλλουν στο μυαλό «όταν κάνετε κάτι που δεν απαιτεί όλη την προσοχή σας ή όλη τη γνωστική σας ικανότητα, επειδή το μυαλό σας έχει το χώρο να στραφεί στο μυστικό και να το επεξεργαστεί», λέει.
Ο λόγος που εξελιχθήκαμε για να κρατάμε μυστικά είναι πιθανώς επειδή, παρά το βάρος που επιφέρουν στο άτομο, μπορούν να υποστηρίξουν τη συνοχή της ομάδας. Η απόκρυψη πληροφοριών μπορεί να προστατεύσει εμάς και τους άλλους από πληγές, ντροπή ή απώλεια κοινωνικής θέσης. «Για παράδειγμα, αν ανακαλύψετε ότι ένας συνάδελφος ερευνάται στη δουλειά, μπορείτε να επιλέξετε να σιωπήσετε, αντί να κουτσομπολεύετε με άλλους, για να διαφυλάξετε τη φήμη του εντός του οργανισμού», λέει η Bianchi.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η εξομολόγηση μυστικών μπορεί να προσφέρει κάποια ανακούφιση, λέει η Bianchi. Ειδικότερα, η εξομολόγησή τους σε άτομα που δεν επηρεάζονται άμεσα από το περιεχόμενό τους και που είναι ενσυναισθητικοί, όπως ιερείς σε εξομολόγηση ή θεραπευτές, μπορεί να βοηθήσει στην ανακούφιση του βάρους τους, λέει.
Από την άλλη πλευρά, ορισμένα μυστικά δεν μπορούν να ειπωθούν σε κανέναν άλλο, συμπεριλαμβανομένων των άκρως απορρήτων πληροφοριών που κατέχουν οι μυστικοί πράκτορες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μπορεί να είναι χρήσιμο για τον φύλακα του μυστικού να μιλήσει σε κάποιον για το πώς τον κάνει να αισθάνεται το μυστικό, χωρίς να αποκαλύψει το πραγματικό του περιεχόμενο, λέει η Bianchi. Εναλλακτικά, ψυχολογικές τεχνικές όπως ο αντιπερισπασμός μπορεί να βοηθήσουν, λέει. Η ομάδα σχεδιάζει τώρα να διερευνήσει αυτές τις στρατηγικές.
Σύμφωνα με την Williams, καθιερωμένες τεχνικές συναισθηματικής ρύθμισης μπορεί επίσης να είναι ωφέλιμες. «Αν δεν μπορείς να ξεφορτωθείς ένα μυστικό επειδή είναι μέρος της δουλειάς σου ή για άλλους λόγους, τότε πρέπει να κάνεις κάτι για το αρνητικό συναίσθημα που νιώθεις γι’ αυτό», λέει. «Γνωρίζουμε ότι γενικά δεν είναι καλή ιδέα να προσπαθούμε να αγνοήσουμε ή να καταπιέσουμε τα αρνητικά συναισθήματα, οπότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε εργαλεία για να σκεφτούμε το μυστικό λίγο διαφορετικά και να προσπαθήσουμε να το επαναπροσδιορίσουμε θετικά. Ίσως αντί να το σκεφτόμαστε ως βάρος ή ανησυχία, μπορεί να προσπαθήσετε να σκεφτείτε τις θετικές του πτυχές, όπως η σημασία ή η αξία της διατήρησής του.»
Μια άλλη επιλογή για άτομα που δεν εργάζονται στον τομέα των πληροφοριών μπορεί να είναι να γράφουν ιδιωτικά για το μυστικό και πώς τους κάνει να αισθάνονται, λέει ο James Pennebaker από το Πανεπιστήμιο του Τέξας στο Ώστιν, ο οποίος προηγουμένως έχει δείξει ότι η καταγραφή συναισθημάτων σε ένα ημερολόγιο είναι συχνά θεραπευτική. «Η έρευνά μου ξεκίνησε από την παρατήρηση ότι οι άνθρωποι που είχαν οποιουδήποτε είδους μεγάλη αναστάτωση είχαν πολύ μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν προβλήματα υγείας αν δεν μιλούσαν για αυτά τα γεγονότα από ό,τι αν μιλούσαν», λέει.