Η πνευμονία που αποκτάται στο νοσοκομείο μειώνεται με το καθημερινό βούρτσισμα των δοντιών
Το βούρτσισμα των δοντιών κατά τη διάρκεια νοσηλείας σε νοσοκομείο μπορεί να μειώσει σημαντικά τις πιθανότητες εμφάνισης πνευμονίας.
Πολλοί νοσηλευόμενοι ασθενείς δεν βουρτσίζουν τα δόντια τους κατά τη διάρκεια της παραμονής τους, πιθανώς για διάφορους λόγους. Κάποιοι μπορεί να ξέχασαν να φέρουν οδοντόβουρτσα, ενώ άλλοι δεν το σκέφτονται, δεν έχουν κίνητρο ή είναι σωματικά ανίκανοι να το κάνουν. Το ιατρικό προσωπικό συχνά δεν περιλαμβάνει τη ρουτίνα της στοματικής υγιεινής στις υπηρεσίες προς τους ασθενείς.
Ωστόσο, στη μεγαλύτερη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή του είδους της, οι ασθενείς που εφοδιάστηκαν με οδοντόβουρτσα, οδοντόκρεμα και συμβουλές στοματικής φροντίδας στα νοσοκομεία είχαν 60% λιγότερες πιθανότητες να αναπτύξουν μια κοινή μορφή πνευμονίας που αποκτάται στο νοσοκομείο, αναφέρει ο Brett Mitchell από το Avondale University της Αυστραλίας.
«Αυτό απλώς ενισχύει την ανάγκη για επικοινωνία με τους ασθενείς σχετικά με τον κίνδυνο πνευμονίας, και τη σημασία της στοματικής φροντίδας και του βουρτσίσματος των δοντιών κατά τη νοσηλεία τους», δηλώνει.
Είναι ευρέως κατανοητό ότι οι ασθενείς σε αναπνευστήρα αναπτύσσουν συχνά πνευμονία, εν μέρει λόγω της ιατρικής συσκευής που παρεμβαίνει στο φυσικό αναπνευστικό σύστημα. Όμως, πολλοί νοσηλευόμενοι ασθενείς που δεν είναι σε αναπνευστήρα αποκτούν επίσης πνευμονία τουλάχιστον 48 ώρες μετά την εισαγωγή στο νοσοκομείο. Οι ερευνητές εξακολουθούν να προσπαθούν να κατανοήσουν γιατί συμβαίνει αυτό και πώς να το αποτρέψουν – ιδίως αφού η πνευμονία που αποκτάται στο νοσοκομείο συνδέεται με μεγαλύτερες νοσηλείες, υψηλότερο κόστος και αυξημένη θνησιμότητα.
«Είναι ένα σημαντικό πρόβλημα», λέει ο Michael Klompas από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Η πνευμονία που αποκτάται στο νοσοκομείο είναι μία από τις πιο κοινές και θανατηφόρες λοιμώξεις που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, και τα αυστηρά δεδομένα για το πώς να την προλαμβάνουμε καλύτερα είναι ελάχιστα».
Ο Mitchell υπέθεσε ότι η νόσος μπορεί να σχετίζεται με τα βακτήρια στο στόμα των ανθρώπων. Το στοματικό μικροβίωμα μπορεί να επηρεάσει την υγεία του αναπνευστικού, καθώς οι άνθρωποι εισπνέουν σταγονίδια φορτωμένα με βακτήρια στους πνεύμονές τους. Και το στοματικό μικροβίωμα αλλάζει όταν οι άνθρωποι νοσηλεύονται, λέει ο Mitchell. «Ένιωσα ότι ήταν σημαντικό να προσπαθήσουμε να κάνουμε κάτι για να αντιμετωπίσουμε αυτό το θέμα».
Έτσι, αυτός και οι συνεργάτες του ανέπτυξαν μια ετήσια τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη δοκιμή που περιέλαβε 8.870 ασθενείς σε τρία αυστραλιανά νοσοκομεία για να ελέγξουν τις επιπτώσεις της στοματικής φροντίδας στους κινδύνους πνευμονίας. Παρουσιάζει τα αποτελέσματα αυτού του μέρους της μελέτης της ομάδας για την Πρόληψη της Πνευμονίας που Αποκτάται στο Νοσοκομείο («HAPPEN») σήμερα στο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Κλινικής Μικροβιολογίας και Λοιμωδών Νοσημάτων (ESCMID Global) στο Μόναχο της Γερμανίας.
Κάθε συμμετέχον νοσοκομείο χώρισε τους συμμετέχοντες στη μελέτη σε τρεις ομάδες. Καμία από τις ομάδες δεν έλαβε καμία παρέμβαση τους πρώτους τρεις μήνες της μελέτης. Μετά από τρεις μήνες, οι ασθενείς σε μία ομάδα εφοδιάστηκαν με οδοντόκρεμα και οδοντόβουρτσα, με την επιγραφή «Το βούρτσισμα των δοντιών βοηθά στην πρόληψη της πνευμονίας» στη μία πλευρά και «Ξεμπερδέψτε την πνευμονία!» στην άλλη. Οι βούρτσες ήταν σχεδιασμένες με ειδική λαβή για άτομα με μειωμένη επιδεξιότητα. Οι ασθενείς έλαβαν επίσης έναν QR κωδικό που τους συνέδεε με εκπαιδευτικό υλικό στον ιστότοπο HAPPEN.
Μετά από έξι μήνες, η δεύτερη ομάδα έλαβε επίσης τις οδοντόβουρτσες, και η τρίτη ομάδα έλαβε οδοντόβουρτσες μετά από εννέα μήνες – που σημαίνει ότι όλοι οι συμμετέχοντες στη μελέτη είχαν την επιλογή να βουρτσίζουν τα δόντια τους για τους τελευταίους τρεις μήνες της μελέτης.
Όσον αφορά το υγειονομικό προσωπικό, η ερευνητική ομάδα οργάνωσε εκπαίδευση στοματικής φροντίδας για νοσηλευτές και τους παρείχε συνδέσμους για επαγγελματικές συμβουλές στον ιστότοπό τους. Επίσης, ενθάρρυνε τους νοσηλευτές να υπενθυμίζουν στους ασθενείς να βουρτσίζουν και να χρησιμοποιούν νήμα στα δόντια τους και να βοηθούν όσους δυσκολεύονταν να το κάνουν μόνοι τους.
Εκτός των περιόδων παρέμβασης, μόνο το 15,9% των ασθενών βούρτσισε τα δόντια του μία φορά την ημέρα. Κατά τη διάρκεια των περιόδων παρέμβασης, το 61,5% των ασθενών φρόντιζε τη στοματική του υγιεινή τουλάχιστον μία φορά την ημέρα – με τους ασθενείς να το κάνουν κατά μέσο όρο 1,5 φορά την ημέρα. Στατιστικά στοιχεία από τον ιστό πλαταφόρμα αποκάλυψαν ότι τόσο οι ασθενείς όσο και οι νοσηλευτές προσπελάμβαναν συχνά τις πληροφορίες στις σελίδες HAPPEN κατά τις περιόδους παρέμβασης, ανέφερε ο Mitchell.
Αυτό συνέπεσε με μια δραματική πτώση στον αριθμό των περιπτώσεων πνευμονίας που δεν σχετίζεται με αναπνευστήρα και αποκτάται στο νοσοκομείο, δήλωσε ο Mitchell. Συγκεκριμένα, η επίπτωση έπεσε από 1 περίπτωση ανά 100 ημέρες εισαγωγής στην ομάδα ελέγχου σε 0,41 στην ομάδα παρέμβασης.
«Αυτή η μελέτη είναι συναρπαστική», λέει ο Klompas, ο οποίος τονίζει το μεγάλο μέγεθος της μελέτης και τον τυχαιοποιημένο σχεδιασμό. «Το μήνυμα είναι ότι το βούρτσισμα των δοντιών κατά τη διάρκεια της νοσηλείας στο νοσοκομείο δεν είναι μόνο καλό για τη στοματική υγιεινή και την αίσθηση ευεξίας, αλλά μπορεί κυριολεκτικά να σώζει ζωές».
Ο Pyry Sipilä από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι της Φινλανδίας, δηλώνει ότι εκτιμά τη σημασία μιας τόσο σημαντικής βελτίωσης κινδύνου που βασίζεται σε μια τόσο απλή παρέμβαση. «Ουσιαστικά, οι ασθενείς εφοδιάστηκαν απλώς με οδοντόβουρτσες, οδοντόκρεμα και συμβουλές». Παρόλα αυτά, τα αποτελέσματα μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τους λόγους νοσηλείας και τις συνήθειες στοματικής υγιεινής των ασθενών.