Η αύξηση της θερμοκρασίας μπορεί να επιδεινώσει την υποσιτισμό στα παιδιά
Η κλιματική αλλαγή ενδέχεται να επιδεινώνει τα διατροφικά προβλήματα για ήδη ευάλωτα παιδιά.
Μια ανάλυση δεδομένων από περίπου 6,5 εκατομμύρια μικρά παιδιά στη Βραζιλία δείχνει ότι όσο υψηλότερη είναι η θερμοκρασία, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες παιδικού υποσιτισμού. Κάθε αύξηση 1 βαθμού Κελσίου στην τοπική θερμοκρασία πάνω από τους 26° C (περίπου 79° Fahrenheit) συσχετίζεται με 10% μεγαλύτερη πιθανότητα λιποβαρούς και 8% αύξηση στις πιθανότητες οξείας και χρόνιας υποσιτισμού, όπως αναφέρουν ερευνητές στο The Lancet Planetary Health του Φεβρουαρίου. Η κατάσταση μπορεί να οδηγήσει σε δια βίου προβλήματα υγείας, ακόμη και σε θάνατο.
«Από τη δεκαετία του 1980, η Βραζιλία προσπαθεί να μειώσει τον παιδικό υποσιτισμό. Τώρα, η χώρα επηρεάζεται από την κλιματική αλλαγή, και αυτό θα μπορούσε να ανατρέψει την πρόοδο που έχουμε σημειώσει», λέει η ερευνήτρια διατροφολόγος Priscila Ribas από το Κέντρο Σύντηξης Δεδομένων και Γνώσης για την Υγεία του Ιδρύματος Oswaldo Cruz στη Σαλβαδόρ της Βραζιλίας.
Η Ribas και οι συνεργάτες της εξέτασαν δεδομένα από το 2007 έως το 2018 για παιδιά ηλικίας 1 έως 5 ετών που υποβλήθηκαν σε τακτικές μετρήσεις ύψους και βάρους, απαραίτητες για τη λήψη υποστήριξης από κοινωνικά προγράμματα. «Εξετάσαμε μια ευρύτερη ομάδα που είναι ήδη υποεξυπηρετούμενη, καθώς βασίζεται στην ομοσπονδιακή βοήθεια. Ωστόσο, οι πιο ευάλωτοι εντός αυτής της ομάδας επηρεάστηκαν περισσότερο», λέει.
Ιθαγενή παιδιά και παιδιά από τις βόρειες και βορειοανατολικές περιοχές της Βραζιλίας (οι φτωχότερες της χώρας) επλήγησαν περισσότερο, όπως και αυτά σε αγροτικές και φτωχές αστικές περιοχές. Για παράδειγμα, 1 στα 4 ιθαγενή παιδιά υπέστη καθυστέρηση στην ανάπτυξη, που σημαίνει ότι ήταν ασυνήθιστα κοντά για την ηλικία τους — ένας ρυθμός περισσότερο από διπλάσιος από αυτόν άλλων φυλών και εθνοτήτων.
Κατά τη δεκαετή περίοδο μελέτης, η ομάδα σύνδεσε τις μετρήσεις των παιδιών με αρχεία γέννησης για δημογραφικά στοιχεία και με ημερήσια δεδομένα θερμοκρασίας από όλη τη Βραζιλία. Για κάθε παιδί, οι ερευνητές στη συνέχεια υπολόγισαν τη μέση τοπική θερμοκρασία τους 12 μήνες πριν από την τελευταία καταγεγραμμένη μέτρηση.
«Αυτή είναι μια πραγματικά στιβαρή μελέτη με στέρεη μεθοδολογία», λέει η Aline de Carvalho, ερευνήτρια διατροφολόγος στο Πανεπιστήμιο του Σάο Πάολο στη Βραζιλία. Εργάζεται με μια άλλη ομάδα σε παρόμοια έρευνα. Τα ευρήματά τους είναι παρόμοια, αλλά, όπως και με τη νέα μελέτη, δεν έχουν ακόμη διερευνήσει τι προκαλεί ή επιδεινώνει τον υποσιτισμό υπό ακραίες καιρικές συνθήκες.
«Υπάρχουν μερικές υποθέσεις», λέει η De Carvalho. «Αλλά είδαμε ότι η κλιματική αλλαγή μπορεί να συνδέεται με τον υποσιτισμό μέσω των συστημάτων τροφίμων: Ακραία καιρικά φαινόμενα επηρεάζουν τις καλλιέργειες, προκαλώντας αύξηση των τιμών των τροφίμων, και οι πιο ευάλωτες ομάδες θα επηρεαστούν άμεσα». Αυτός ο κύκλος επηρεάζει κυρίως τα τοπικά προϊόντα — φρούτα και λαχανικά — παρά το ρύζι και τα φασόλια, βασικά διατροφικά στοιχεία που συνήθως ταξιδεύουν μεγάλες αποστάσεις εντός της χώρας.
Η De Carvalho είναι χαρούμενη που η σύνδεση μεταξύ κλίματος και υγείας λαμβάνει περισσότερη προσοχή, καθώς η ύπαρξη τέτοιων δεδομένων μπορεί να βοηθήσει τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής να προγραμματίσουν. «Γνωρίζοντας πότε θα συμβεί το επόμενο κύμα καύσωνα, οι αρχές μπορούν να κάνουν εκστρατείες για να προειδοποιήσουν τους ευάλωτους πληθυσμούς για την έκθεση στη ζέστη. Μακροπρόθεσμα, θα μπορούσαν να παράσχουν περισσότερη υποστήριξη και πίστωση για την αύξηση της ανθεκτικότητας των τοπικών παραγωγών», λέει.
Τώρα, η Ribas και η ομάδα της εργάζονται για να αποκτήσουν ακόμη πιο λεπτομερείς πληροφορίες από τις βάσεις δεδομένων που εξετάζουν. «Θέλουμε να κατανοήσουμε εάν η ακραία ζέστη ή το κρύο επηρεάζει τον θηλασμό, καθώς και εάν οι υψηλές θερμοκρασίες παίζουν ρόλο στις εισαγωγές στο νοσοκομείο σε παιδιά με διάρροια, υποσιτισμό και αφυδάτωση.»