Μπορεί η Blue Monday να είναι Μύθος, αλλά η Χειμερινή Μελαγχολία Όχι: Πώς να Ανεβάσετε τη Διάθεσή σας
Δευτέρα, 19 Ιανουαρίου – υποτίθεται η πιο θλιβερή ημέρα του χρόνου, γνωστή και ως Blue Monday. Αλλά πόση αλήθεια κρύβεται σε αυτόν τον ισχυρισμό;
Παρόλο που δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η συγκεκριμένη ημέρα είναι πιο θλιβερή ή μουντή από οποιαδήποτε άλλη, η χειμερινή περίοδος μπορεί να είναι μια πρόκληση για πολλούς.
Από πού προέρχεται;
Ο όρος Blue Monday χρησιμοποιήθηκε πρώτη φορά το 2005 από τον ψυχολόγο Κλιφ Άρναλ για την ταξιδιωτική εταιρεία Sky Travel του Ηνωμένου Βασιλείου, ως μέσο προώθησης χειμερινών διακοπών.
Ο Άρναλ κατέληξε σε αυτήν την ημερομηνία (συνήθως την τρίτη Δευτέρα του έτους) συνδυάζοντας δεδομένα καιρού, επίπεδα χρέους, το χρονικό διάστημα που έχει περάσει από τα Χριστούγεννα, τα επίπεδα κινήτρων και το χρονικό διάστημα από τότε που εγκαταλείφθηκαν οι πρωτοχρονιάτικες αποφάσεις.
Ωστόσο, δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να υποστηρίζουν τον τύπο του Άρναλ.
Μοιάζει περισσότερο με «μπλε εποχή»
Αν και η ίδια η Blue Monday μπορεί να μην υφίσταται, το τέλος του φθινοπώρου και ο χειμώνας συχνά συνθέτουν μια ευρύτερη «μπλε εποχή».
Πολλοί βιώνουν τη λεγόμενη «χειμερινή μελαγχολία,” μια βραχυπρόθεσμη εποχική πτώση της διάθεσης και της ενέργειας που συνδέεται με την πιο κρύα και σκοτεινή εποχή.
Το να νιώθουμε λιγότερο χαρούμενοι και πιο νωθροί τον χειμώνα είναι συνηθισμένο, κυρίως λόγω των περισσότερων σκοτεινών ωρών, του κακού καιρού και των λιγότερων υπαίθριων δραστηριοτήτων.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, τα συστήματα υγείας αναφέρουν αυξημένο αριθμό ατόμων που πάσχουν από εποχική συναισθηματική διαταραχή (Seasonal Affective Disorder – SAD), μια μορφή κατάθλιψης που προκαλείται από τις εποχικές αλλαγές.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα συμπτώματα εμφανίζονται προς το τέλος του φθινοπώρου και υποχωρούν με τις πιο ηλιόλουστες ημέρες της άνοιξης.
Τα άτομα με SAD συχνά παρουσιάζουν επίμονη πεσμένη διάθεση, δυσκολεύονται στη συγκέντρωση και στον ύπνο, και χάνουν το ενδιαφέρον τους για δραστηριότητες που συνήθως τους ευχαριστούν.
Η ακριβής αιτία της SAD δεν είναι γνωστή, αλλά οι ειδικοί την συνδέουν με την έλλειψη ηλιακού φωτός, η οποία μπορεί να επηρεάσει φυσικές χημικές ουσίες στο σώμα όπως η σεροτονίνη και η μελατονίνη, που ρυθμίζουν τη διάθεση και την ενέργεια.
Πώς να καταπολεμήσετε τη χειμερινή μελαγχολία, που όντως υπάρχει;
Σύμφωνα με την ειδικό στην ευτυχία, Στέφανι Ντέιβις, η αντιμετώπιση της μελαγχολίας του Ιανουαρίου δεν έχει να κάνει με τη δύναμη της θέλησης ή με δραστικές αλλαγές, αλλά με μικρές, συνειδητές πράξεις που στηρίζουν την ψυχική ευεξία.
Απλά πράγματα, όπως ένας περίπατος έξω ή ένα τηλεφώνημα σε έναν φίλο, μπορούν να κάνουν πραγματικά τη διαφορά.
Τα οφέλη της κίνησης
Ακόμη και αν οι πιο κρύοι μήνες τείνουν να μας κάνουν λιγότερο δραστήριους, οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη να συνεχίσουμε να γυμναζόμαστε τακτικά.
Μια πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε μικρή έως καθόλου διαφορά ανάμεσα στην άσκηση και τις καθιερωμένες θεραπείες, όπως ψυχοθεραπεία ή φαρμακευτική αγωγή, όσον αφορά την ανακούφιση των συμπτωμάτων της κατάθλιψης, όπως η κόπωση, η θλίψη, τα προβλήματα ύπνου και το αίσθημα απελπισίας.
Ακόμη και 20 λεπτά κίνησης μπορούν να αυξήσουν τα κίνητρα και να απελευθερώσουν ορμόνες ευεξίας. Η δραστηριότητα σε εξωτερικό χώρο είναι ακόμη καλύτερη, καθώς η έκθεση στο φυσικό φως βοηθά στη ρύθμιση των προτύπων ύπνου και στην τόνωση των επιπέδων ενέργειας.
Λίγος ήλιος
Το ηλιακό φως, έστω και λιγοστό τους χειμερινούς μήνες, βοηθά να ρυθμιστούν τα εσωτερικά ρολόγια του σώματος. Η καθημερινή έκθεση στο φυσικό φως ενισχύει τη σεροτονίνη και αυξάνει τα επίπεδα ενέργειας.
Οι ειδικοί συστήνουν να κάνετε το περιβάλλον σας όσο πιο φωτεινό γίνεται, αφήνοντας το ηλιακό φως να περνά από τα παράθυρα όπου είναι δυνατόν. Η φωτοθεραπεία έχει επίσης αποδειχθεί αποτελεσματική θεραπεία για περιπτώσεις SAD.
Η σημασία του καλού νυχτερινού ύπνου
Ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου είναι απαραίτητο για την σωστή λειτουργία του εσωτερικού ρολογιού του σώματος.
Οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται επτά έως εννέα ώρες ύπνου κάθε βράδυ για να νιώσουν ξεκούραστοι και να διατηρήσουν τα επίπεδα ενέργειας μέσα στην ημέρα. Ωστόσο, εξίσου σημαντικό με την ποσότητα ύπνου είναι και το πρόγραμμα, καθώς τα υπερβολικά υπνάκια και ο υπερβολικός ύπνος μπορεί να διαταράξουν τους κιρκάδιους ρυθμούς, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Επικοινωνήστε με φίλους και οικογένεια
Η αυξημένη θλίψη και η μειωμένη ενέργεια, σε συνδυασμό με τον κακό καιρό, μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερη παραμονή στο σπίτι και σε μείωση των κοινωνικών δραστηριοτήτων.
Για τη Ντέιβις, η σύνδεση είναι ένα ακόμη ισχυρό αντίδοτο στη χειμερινή μελαγχολία. Είτε πρόκειται για μια δια ζώσης συζήτηση, ένα τηλεφώνημα ή ένα σύντομο μήνυμα, η κοινωνική επαφή βοηθά να μειωθούν τα αισθήματα απομόνωσης που είναι συνηθισμένα αυτή την εποχή του χρόνου.