Γιατί Παθαίνετε Ημικρανίες Μετά από Εγχείρηση Καρδιάς
Ημικρανίες Μετά από Εγχείρηση Καρδιάς: Οι Επιστήμονες Επιτέλους Εξηγούν το Μυστηριώδες Φαινόμενο
Για δεκαετίες, οι καρδιοχειρουργοί και οι νευρολόγοι βρίσκονταν αντιμέτωποι με ένα παράδοξο και ανησυχητικό φαινόμενο: ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών, ακόμα και άτομα που δεν είχαν ποτέ πονοκέφαλο στη ζωή τους, ανέπτυσσαν ξαφνικά έντονες ημικρανίες, συχνά με οπτική αύρα, μετά από μια εγχείρηση ανοιχτής καρδιάς. Το «γιατί» παρέμενε ένα μυστήριο, με τις θεωρίες να κυμαίνονται από την αναισθησία μέχρι το στρες της επέμβασης. Τώρα, μια νέα, πρωτοποριακή έρευνα φαίνεται πως επιτέλους λύνει τον γρίφο, αποκαλύπτοντας ότι ο ένοχος δεν κρύβεται στα φάρμακα, αλλά σε μια μικροσκοπική, δομική αλλαγή στην ίδια την καρδιά.
Το Μυστήριο: Ο Πονοκέφαλος που Κανείς δεν Μπορούσε να Εξηγήσει
Οι γιατροί παρατηρούσαν ότι μετά από επεμβάσεις όπως το bypass, οι ασθενείς παραπονιόνταν για την ξαφνική εμφάνιση ημικρανιών, συχνά με αύρα – οπτικές διαταραχές όπως λάμψεις φωτός, τυφλά σημεία ή ζιγκ-ζαγκ γραμμές. Αυτό ήταν ιδιαίτερα περίεργο, καθώς οι ημικρανίες αυτές δεν έμοιαζαν με τυπικούς μετεγχειρητικούς πονοκεφάλους. Η σύνδεση ήταν πολύ συγκεκριμένη και επαναλαμβανόμενη για να είναι τυχαία.
Η Ανακάλυψη: Ο Ρόλος μιας «Τρύπας» στην Καρδιά
Η νέα έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC): Clinical Electrophysiology, εντοπίζει τον ένοχο σε μια κατάσταση που ονομάζεται ανοιχτό ωοειδές τρήμα (Patent Foramen Ovale – PFO).
Το PFO είναι μια μικρή «τρύπα» ή δίοδος μεταξύ των δύο άνω κοιλοτήτων της καρδιάς (των κόλπων). Είναι μια φυσιολογική δομή που υπάρχει σε όλα τα έμβρυα για να επιτρέπει την κυκλοφορία του αίματος στη μήτρα, παρακάμπτοντας τους πνεύμονες. Μετά τη γέννηση, αυτή η δίοδος συνήθως κλείνει μόνη της. Ωστόσο, σε περίπου 25% του πληθυσμού, παραμένει ανοιχτή, αν και συνήθως είναι αβλαβής και δεν προκαλεί κανένα πρόβλημα.
Ο Μηχανισμός της Βλάβης: Από την Καρδιά στον Εγκέφαλο
Εδώ ακριβώς βρίσκεται το κλειδί. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι η ίδια η καρδιοχειρουργική επέμβαση μπορεί να προκαλέσει το άνοιγμα ενός PFO που προηγουμένως ήταν κλειστό ή λειτουργικά ασήμαντο.
Ο μηχανισμός είναι ο εξής:
Η Χειρουργική Διαδικασία: Κατά τη διάρκεια της εγχείρησης, οι χειρουργοί συχνά εισάγουν έναν σωλήνα (κανιούλα) στην άνω κοίλη φλέβα για να παροχετεύσουν το αίμα. Αυτή η διαδικασία μπορεί να τεντώσει ή να παραμορφώσει ελαφρώς τον ιστό γύρω από το ωοειδές τρήμα, αναγκάζοντάς το να ανοίξει.
Η Παράκαμψη των Πνευμόνων: Φυσιολογικά, το αίμα από το σώμα επιστρέφει στη δεξιά πλευρά της καρδιάς και στη συνέχεια αντλείται στους πνεύμονες. Οι πνεύμονες λειτουργούν ως ένα τέλειο «φίλτρο», καθαρίζοντας το αίμα από μικροσκοπικούς θρόμβους (μικροθρόμβους) και άλλες ακαθαρσίες.
Η «Παράδοξη Εμβολή»: Όταν το PFO είναι ανοιχτό, δημιουργείται μια παράκαμψη. Αυτοί οι μικροθρόμβοι μπορούν πλέον να περάσουν απευθείας από τη δεξιά στην αριστερή πλευρά της καρδιάς, παρακάμπτοντας το φίλτρο των πνευμόνων.
Η Άφιξη στον Εγκέφαλο: Από την αριστερή πλευρά της καρδιάς, το «αφιλτράριστο» αίμα αντλείται σε ολόκληρο το σώμα, συμπεριλαμβανομένου του εγκεφάλου. Όταν αυτοί οι μικροθρόμβοι φτάσουν στα ευαίσθητα αγγεία του εγκεφάλου, πιστεύεται ότι πυροδοτούν τη διαδικασία της ημικρανίας και, ειδικότερα, της οπτικής αύρας. Αυτό το φαινόμενο ονομάζεται παράδοξη εμβολή.
Η Επιστημονική Απόδειξη: Το Τεστ με τις Φυσαλίδες
Για να επιβεβαιώσουν τη θεωρία τους, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια εξέταση που ονομάζεται «δοκιμασία φυσαλίδων» (bubble test). Εξέτασαν τους ασθενείς πριν και μετά την εγχείρηση. Διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς που εμφάνισαν μετεγχειρητικές ημικρανίες είχαν σημαντικά υψηλότερη πιθανότητα να έχουν ένα νεο-διαγνωσμένο, ανοιχτό PFO μετά την επέμβαση, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν πονοκεφάλους.
Τι Σημαίνει Αυτό για το Μέλλον;
Αυτή η ανακάλυψη είναι τεράστιας σημασίας.
Παρέχει μια Λογική Εξήγηση: Δίνει επιτέλους μια απάντηση σε χιλιάδες ασθενείς που βίωναν αυτό το ανησυχητικό σύμπτωμα.
Ανοίγει Νέους Δρόμους για Πρόληψη: Οι χειρουργοί, γνωρίζοντας πλέον τον μηχανισμό, θα μπορούσαν να διερευνήσουν τροποποιήσεις στην τεχνική τους για να ελαχιστοποιήσουν τον κίνδυνο ανοίγματος του PFO.
Καθοδηγεί τη Θεραπεία: Για τους ασθενείς που αναπτύσσουν αυτές τις ημικρανίες, οι γιατροί μπορούν τώρα να εξετάσουν το ενδεχόμενο αντιπηκτικής αγωγής ή ακόμα και της σύγκλεισης του PFO σε σοβαρές περιπτώσεις.
Ένα μακροχρόνιο ιατρικό μυστήριο φαίνεται πως λύθηκε, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά την περίπλοκη και συναρπαστική σχέση μεταξύ της καρδιάς και του εγκεφάλου.
[via]