Νέα ΣΟΚ από τις ΗΠΑ: οι παθολογικοί τζογαδόροι παρουσιάζουν παρόμοια εγκεφαλική δραστηριότητα με χρήστες ναρκωτικών!

Μέχρι τις αρχές του 2018, τα στοιχήματα σε αθλητικούς αγώνες ήταν παράνομα στις ΗΠΑ βάσει ομοσπονδιακού νόμου. Σήμερα, είναι νόμιμα σε 39 πολιτείες και στην Ουάσινγκτον D.C., ενώ σε όσες πολιτείες παραμένουν τυπικά απαγορευμένα, οι “παρακαμπτήριες” οδοί είναι απλές και προσβάσιμες. Οι διαφημίσεις για στοιχήματα κυριαρχούν πλέον στη διάρκεια αγώνων του NFL, ξεπερνώντας ακόμα και τις διαφημίσεις για μπύρα. Οι σχολιαστές δεν περιορίζονται στο ποια ομάδα θα κερδίσει, αλλά αναλύουν αν θα κερδίσει με τη διαφορά πόντων που προβλέπουν οι στοιχηματικές εφαρμογές. Σχεδόν οι μισοί άντρες κάτω των 50 έχουν πλέον λογαριασμό σε online στοιχηματική πλατφόρμα. Το 2024, οι Αμερικανοί ξόδεψαν περίπου 150 δισεκατομμύρια δολάρια σε αθλητικά στοιχήματα.

Η εξάπλωση του στοιχήματος στον αθλητισμό συνοδεύεται από αύξηση και άλλων μορφών τζόγου. Τα καζίνο στις ΗΠΑ είναι πιο δημοφιλή από ποτέ, ενώ η μέση ηλικία των επισκεπτών τους έχει μειωθεί σχεδόν κατά μια δεκαετία – απότομα, μετά τη νομιμοποίηση του αθλητικού στοιχήματος. Τώρα βρίσκεται γύρω στα 42 έτη. Υπάρχουν ενδείξεις ότι και τα προβλήματα εθισμού στον τζόγο αυξάνονται. Αν και δεν υπάρχει κάποιος κεντρικός φορέας που να τα καταγράφει, οι ειδικοί προειδοποιούν πως, αν ο εθισμός τρέχει με τον ίδιο ρυθμό με την εξάπλωση του στοιχήματος, τότε οι ΗΠΑ δεν είναι προετοιμασμένες.

Ο εθισμός στον τζόγο, όσον αφορά την ικανότητά του να καταστρέφει ή και να τερματίζει ζωές, μοιάζει εκπληκτικά με τον εθισμό σε ουσίες. Απεικονιστικές μελέτες δείχνουν ότι οι παθολογικοί τζογαδόροι παρουσιάζουν παρόμοια εγκεφαλική δραστηριότητα με χρήστες ναρκωτικών. Παρουσιάζουν αυξημένα ποσοστά ηπατικών και καρδιολογικών προβλημάτων, καθώς και στέρησης ύπνου — είτε λόγω άγχους για την απόκρυψη του εθισμού είτε επειδή ξενυχτούν ποντάροντας σε διεθνή γεγονότα, όπως κρίκετ ή πινγκ-πονγκ. Παλαιότερη εθνική έρευνα εκτίμησε ότι 2 έως 4 εκατομμύρια Αμερικανοί θα παρουσιάσουν διαταραχή σχετική με τον τζόγο στη ζωή τους. Ένα στα έξι άτομα με τέτοια διαταραχή θα επιχειρήσει αυτοκτονία.

Όπως σημειώνει ο δρ. Timothy Fong, ψυχίατρος και συνδιευθυντής του προγράμματος μελετών για τον τζόγο στο UCLA, «έχω χάσει αρκετούς ασθενείς λόγω της συναισθηματικής καταστροφής που προκαλεί ο εθισμός στον τζόγο». Σύμφωνα με τον ίδιο και άλλους ερευνητές, οι πιο εθιστικές μορφές είναι αυτές που προσφέρουν γρήγορα και επαναλαμβανόμενα πονταρίσματα. Παλιά, τα στοιχήματα είχαν να κάνουν με το τελικό αποτέλεσμα ή τη διαφορά πόντων. Σήμερα, οι εφαρμογές επιτρέπουν να ποντάρεις ακόμα και στο αν ο εθνικός ύμνος στο Super Bowl θα κρατήσει λιγότερο από 90,5 δευτερόλεπτα. (Spoiler: Δεν κράτησε — αλλά η Reba McEntire τραγούδησε την τελευταία λέξη δύο φορές, και ο φίλος μου έχασε το στοίχημα.)

Η ευκολία στο να ποντάρεις ξανά και ξανά τροφοδοτεί τη συμπεριφορά του «κυνηγού της απώλειας» — του ανθρώπου που, αντί να σταματήσει όταν χάνει, διπλασιάζει τα πονταρίσματα. Ο καθηγητής Joshua Grubbs σημειώνει: «Όσοι πιστεύουν ότι ο τζόγος είναι τρόπος για να βγάλουν λεφτά, καταλήγουν σχεδόν πάντα να έχουν σοβαρά προβλήματα». Μάλιστα, ορισμένες πλατφόρμες θολώνουν τα όρια μεταξύ επένδυσης και στοιχήματος. Η Robinhood, γνωστή για τις “επενδύσεις” σε meme stocks, άρχισε να προσφέρει «συμβόλαια γεγονότων» — που ουσιαστικά είναι στοίχημα μεταμφιεσμένο σε οικονομικό προϊόν. Οι κρατικές ρυθμιστικές αρχές αντιδρούν, αλλά η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει κινηθεί νομικά.

Οι ενδείξεις για αύξηση του εθισμού πολλαπλασιάζονται: αυξάνονται οι κλήσεις στις γραμμές βοήθειας, ακόμα και αν η άνοδος οφείλεται εν μέρει στην έντονη προώθησή τους. Ο δρ. Fong μίλησε πρόσφατα σε συνέδριο δικηγόρων διαζυγίων, καθώς πολλοί γονείς πλέον ρωτούν: «Πώς να προστατέψω τα παιδιά μου από την καταστροφή που φέρνει ο τζόγος του πρώην μου;» Νεαροί άντρες, εθισμένοι σε φαντασιακά πρωταθλήματα, στοιχήματα και day trading, θεωρούν τον τζόγο μέσο οικονομικής επιτυχίας. Η Gamblers Anonymous ξεκινά ομάδες για νέους. Ο κλινικός ψυχολόγος James Whelan λέει: «Τώρα θεραπεύω ανθρώπους που δεν θα πατούσαν ποτέ το πόδι τους σε καζίνο».

Παρόλο που οι ειδικοί αναγνωρίζουν την ανάγκη για δράση, οι έρευνες είναι αποσπασματικές. Δεν υπάρχει καμία εθνική μελέτη για τον εθισμό στον τζόγο μετά τη νομιμοποίηση του αθλητικού στοιχήματος. Αντίθετα, δισεκατομμύρια δολάρια δαπανώνται για την έρευνα στον αλκοολισμό και τα ναρκωτικά — αλλά ούτε ένα δολάριο από τον ομοσπονδιακό προϋπολογισμό δεν πηγαίνει σε μελέτες για τον τζόγο, παρότι τα φορολογικά έσοδα από τον τζόγο ανέρχονται σε εκατομμύρια.

Ο Michael Sciandra, επικεφαλής του Συμβουλίου για τον Προβληματικό Τζόγο στη Νεμπράσκα, δηλώνει: «Η θεραπεία του εθισμού στον τζόγο είναι 50 χρόνια πίσω σε σχέση με τα ναρκωτικά και το αλκοόλ». Οι γιατροί σπάνια ελέγχουν τους ασθενείς για προβλήματα τζόγου, ακόμα και σε κέντρα εξειδικευμένα στον εθισμό. Κάποιοι θεραπευτές εφαρμόζουν γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία, που προσφέρει προσωρινή βελτίωση, ενώ κάποια φάρμακα για τον αλκοολισμό φαίνεται πως έχουν αποτέλεσμα, αλλά απαιτούνται ακριβές και μεγάλες δοκιμές για έγκριση από τον FDA — και κανείς δεν θέλει να τις χρηματοδοτήσει.

Η απουσία ομοσπονδιακής χρηματοδότησης σημαίνει ότι κάθε πολιτεία είναι υπεύθυνη για το δικό της σύστημα βοήθειας. Ο αριθμός 1-800-GAMBLER μπορεί να οδηγήσει κάποιον σε ένα καλά οργανωμένο τοπικό δίκτυο ή απλώς σε μια παραπομπή σε μια διαδικτυακή συμβουλή ή στην Gamblers Anonymous. Οι έρευνες δείχνουν ότι αυτές οι μέθοδοι είναι λιγότερο αποτελεσματικές από την ψυχοθεραπεία.

Η πολιτεία του Τέξας είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο απροετοίμαστες είναι οι ΗΠΑ: αν και έχει αυστηρούς νόμους, είναι η δεύτερη πολιτεία σε αριθμό κλήσεων στο 1-800-GAMBLER. Το Νοέμβριο, ίσως τεθεί σε δημοψήφισμα η νομιμοποίηση του αθλητικού στοιχήματος. Με πληθυσμό άνω των 30 εκατομμυρίων, το Τέξας έχει μόνο τρεις πιστοποιημένους θεραπευτές για τον τζόγο και μηδενική χρηματοδότηση από το κράτος.

Όπως λέει η Carol Ann Maner, επικεφαλής του νέου (και μοναδικού) επίσημου κέντρου για τον τζόγο στο Τέξας, η πρόκληση είναι τεράστια: πρέπει να εκπαιδεύσουν επαγγελματίες, να οργανώσουν μια γραμμή βοήθειας και να λειτουργήσουν χωρίς να μπορούν να εξυπηρετήσουν όσους δεν έχουν ασφάλιση. Κι όλα αυτά, την ώρα που το να βρεις μια στοιχηματική εφαρμογή είναι πιο εύκολο από ποτέ.