Τυφλό Μυαλό: Η «Αόρατη» Νευρολογική Πάθηση που Έχουν Εκατομμύρια

Αφαντασία: Η Σοκαριστική Ανακάλυψη για την «Αόρατη» Νευρολογική Πάθηση που Έχουν Εκατομμύρια

Μια σοκαριστική ανακάλυψη αποκαλύπτει ότι εκατομμύρια άνθρωποι ζουν με μια αδιάγνωστη νευρολογική ιδιαιτερότητα που τους εμποδίζει να δημιουργήσουν εικόνες μέσα στο μυαλό τους. Η κατάσταση αυτή, γνωστή ως αφαντασία (aphantasia), θεωρούνταν για καιρό απλώς μια ανθρώπινη ιδιορρυθμία. Ωστόσο, μια νέα, πρωτοποριακή μελέτη έρχεται να αποδείξει ότι συνδέεται με σημαντικές διαφορές στη μνήμη και τις γνωστικές δεξιότητες, οδηγώντας συχνά σε λανθασμένες διαγνώσεις.

Για τους περισσότερους ανθρώπους, το να «δουν» το πρόσωπο ενός αγαπημένου τους προσώπου ή να φανταστούν μια ηλιόλουστη παραλία είναι μια αυτόματη διαδικασία. Για περίπου 3% του παγκόσμιου πληθυσμού, όμως, ο εγκέφαλος είναι «τυφλός» σε αυτές τις εικόνες. Ζουν χωρίς το «μάτι του μυαλού».

Τι Αποκάλυψε η Νέα Έρευνα;

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας στο Σίδνεϊ διεξήγαγαν μια εκτεταμένη έρευνα, τα αποτελέσματα της οποίας δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Cortex. Συγκρίνοντας 103 άτομα με αφαντασία με άτομα που έχουν τυπική ή εξαιρετικά ζωηρή φαντασία (υπερφαντασία), κατέληξαν σε εντυπωσιακά συμπεράσματα.

Τα άτομα με αφαντασία ανέφεραν σημαντικά:

• Ασθενέστερη αυτοβιογραφική μνήμη: Δυσκολεύονταν περισσότερο να ανακαλέσουν λεπτομέρειες από προσωπικά γεγονότα του παρελθόντος.

• Ασθενέστερη σημασιολογική μνήμη: Είχαν περισσότερες δυσκολίες στην ανάκληση γενικών γνώσεων και γεγονότων.

• Χαμηλότερες χωρικές δεξιότητες: Αντιμετώπιζαν προκλήσεις στην πλοήγηση και τον προσανατολισμό.

Ο Κίνδυνος της Λανθασμένης Διάγνωσης

Ίσως το πιο ανησυχητικό εύρημα της μελέτης είναι ότι τα άτομα με αφαντασία έχουν περισσότερες πιθανότητες να παρουσιάζουν χαρακτηριστικά που συνδέονται με τον αυτισμό και τη Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ/ADHD). Αυτό δεν σημαίνει ότι έχουν αυτές τις διαταραχές, αλλά ότι η γνωστική τους λειτουργία μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη διάγνωση.

«Βλέπουμε όλο και περισσότερους ανθρώπους να αυτο-διαγιγνώσκονται με ΔΕΠΥ στο TikTok, αλλά μπορεί να μπερδεύουν τα συμπτώματα της αφαντασίας με αυτά της ΔΕΠΥ», εξηγεί η επικεφαλής ερευνήτρια, Δρ. Rebecca Keogh. Ένα άτομο με αφαντασία μπορεί να φαίνεται αφηρημένο ή να μην προσέχει, όχι επειδή έχει ΔΕΠΥ, αλλά επειδή αδυνατεί να οπτικοποιήσει τις οδηγίες ή τις ιστορίες που ακούει, κάνοντας τη συγκέντρωση πολύ πιο δύσκολη.

Πώς Είναι να Ζεις Χωρίς Εικόνες στο Μυαλό;

Η καθημερινότητα για κάποιον με αφαντασία μπορεί να είναι πολύ διαφορετική. Μπορεί να δυσκολεύεται:

• Να αναγνωρίσει πρόσωπα, ακόμα και οικείων του.

• Να θυμηθεί τον δρόμο για ένα μέρος που έχει επισκεφθεί ξανά.

• Να ονειροπολήσει με εικόνες.

• Να «ξαναζήσει» μια ανάμνηση οπτικά.

Υπάρχουν Πλεονεκτήματα; Η Άλλη Όψη του Νομίσματος

Παραδόξως, ορισμένοι άνθρωποι με αφαντασία αναφέρουν και οφέλη. Επειδή δεν «χάνονται» σε ονειροπολήσεις, μπορεί να είναι πιο συγκεντρωμένοι στην παρούσα στιγμή. Επίσης, ορισμένοι αναφέρουν ότι επηρεάζονται λιγότερο συναισθηματικά από τραυματικές αναμνήσεις, καθώς δεν μπορούν να τις « ξαναδούν» στο μυαλό τους με την ίδια ένταση.

Το Συμπέρασμα: Μια Διαφορετικότητα, Όχι μια Διαταραχή

Οι ερευνητές σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι η αφαντασία δεν είναι ασθένεια ή διαταραχή, αλλά μια φυσική παραλλαγή στην ανθρώπινη εμπειρία. Ωστόσο, η κατανόηση αυτής της διαφορετικότητας είναι κρίσιμη. Η αναγνώριση της αφαντασίας μπορεί να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να κατανοήσουν καλύτερα τον εαυτό τους, να αποφύγουν λανθασμένες διαγνώσεις και να αναπτύξουν στρατηγικές μάθησης και μνήμης που ταιριάζουν στον μοναδικό τρόπο που λειτουργεί ο εγκέφαλός τους.

 

[via]