ALS: Τι είναι, συμπτώματα, αίτια και οι διαθέσιμες θεραπείες
Η Πλάγια Αμυοτροφική Σκλήρυνση (ALS) είναι μια νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει τα νευρικά κύτταρα στον εγκέφαλο και τον νωτιαίο μυελό.
Παγκοσμίως, περίπου 400.000 άνθρωποι ζουν με ALS και γύρω στους 100.000 πεθαίνουν από αυτήν κάθε χρόνο. Στην Ευρώπη, η νόσος επηρεάζει περίπου 50.000 ανθρώπους, σύμφωνα με την ALS Liga.
Η επίπτωση εκτιμάται μεταξύ δύο και έξι ατόμων ανά 100.000 κατοίκους, με τους άνδρες να επηρεάζονται ελαφρώς συχνότερα από τις γυναίκες.
Οι περισσότερες διαγνώσεις γίνονται σε άτομα ηλικίας 55-75 ετών, με τη θνησιμότητα να κυμαίνεται συνήθως από δύο έως πέντε χρόνια μετά την εμφάνιση των συμπτωμάτων. Η νόσος μπορεί, ωστόσο, να εμφανιστεί και σε νεότερες ηλικίες.
Η ALS προσβάλλει τους κινητικούς νευρώνες, υπεύθυνους για τις εκούσιες κινήσεις, διακόπτοντας την επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και μυών.
Συμπτώματα της ALS
Τα συμπτώματα ποικίλλουν ανάλογα με τον νευρώνα που προσβάλλεται. Το αρχικό σύμπτωμα είναι συνήθως προοδευτική μυϊκή αδυναμία.
Άλλα κοινά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
* Δυσκολία στην κίνηση ή στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων.
* Αδυναμία στα άκρα (πόδια, πέλματα, αστράγαλοι) και τα χέρια.
* Δυσκολία στην ομιλία (δυσαρθρία) ή στην κατάποση.
Ο νόσος συχνά ξεκινά από τα άκρα πριν εξαπλωθεί σε όλο το σώμα.
Τύποι ALS
Η ALS μπορεί να ταξινομηθεί με βάση την αρχική εντόπιση:
* Τύπος ποδιού: Προσβολή από τα πόδια.
* Τύπος χεριού: Προσβολή από τα χέρια.
* Τύπος στόματος και λαιμού: Προσβολή από τον φάρυγγα.
Με βάση την αιτία, διακρίνεται σε:
* Σποραδική ALS: Αντιπροσωπεύει το 90% των περιπτώσεων, εμφανίζεται τυχαία χωρίς γνωστή αιτία.
* Οικογενής ALS: Αντιστοιχεί στο 10% των περιπτώσεων και οφείλεται σε κληρονομικές γενετικές μεταλλάξεις.
Θεραπείες για την ALS
Αν και δεν υπάρχει οριστική θεραπεία, οι διαθέσιμες θεραπείες μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής. Αυτές περιλαμβάνουν:
* Φαρμακευτική αγωγή.
* Θεραπεία και αποκατάσταση.
* Διατροφική και αναπνευστική υποστήριξη.