Νέα ελπίδα για αποκατάσταση βλαβών στο νευρικό σύστημα

Η επανάσταση στην ιατρική μέσω των οργανοειδών

Οι κακώσεις του νωτιαίου μυελού και οι νευρολογικές παθήσεις θεωρούνταν μέχρι πρόσφατα μη αναστρέψιμες βλάβες, καθώς το κεντρικό νευρικό σύστημα των ενηλίκων χάνει σταδιακά την ικανότητα αυτοεπιδιόρθωσης. Μια νέα επιστημονική μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Cambridge, που αξιοποιεί την τεχνολογία των «οργανοειδών», φέρνει στο φως μια εντυπωσιακή ανακάλυψη σχετικά με το πώς θα μπορούσαμε να ενεργοποιήσουμε ξανά την ανάπτυξη των νευρικών κυττάρων.

Πώς λειτουργεί το μοντέλο του ανθρώπινου εγκεφάλου

Οι ερευνητές δημιούργησαν μικροσκοπικά μοντέλα ανθρώπινου εγκεφάλου και νωτιαίου μυελού χρησιμοποιώντας βλαστοκύτταρα. Διατηρώντας τις δύο δομές ενωμένες στο εργαστήριο, παρατήρησαν τους άξονες των νευρώνων να επεκτείνονται και να δημιουργούν λειτουργικά κυκλώματα, ικανά να προκαλέσουν μυϊκές συσπάσεις. Αυτή η εξέλιξη προσφέρει μια πρωτοφανή ματιά στον τρόπο που οι νευρώνες επικοινωνούν μεταξύ τους κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης.

Το βιολογικό φρένο στην αναγέννηση των νεύρων

Η μελέτη αποκάλυψε ότι η ικανότητα των αξόνων να αναγεννώνται μειώνεται δραματικά μετά την 150η ημέρα της εμβρυϊκής ανάπτυξης. Οι επιστήμονες εντόπισαν ένα δίκτυο γονιδίων που λειτουργεί σαν βιολογικός διακόπτης, ο οποίος περιορίζει την ανάπτυξη των νεύρων καθώς ο εγκέφαλος ωριμάζει. Ανακαλύπτοντας αυτόν τον μηχανισμό, οι ερευνητές κατάφεραν να ξεκλειδώσουν ξανά την ικανότητα των ώριμων νευρώνων να μεγαλώνουν νέες απολήξεις.

Η συμβολή του φαρμάκου λυνεστρενόλη

Στο πλαίσιο των δοκιμών, η ερευνητική ομάδα αναζήτησε ουσίες που μπορούν να επηρεάσουν αυτό το γενετικό δίκτυο. Το φάρμακο λυνεστρενόλη, το οποίο χρησιμοποιείται ήδη σήμερα, φάνηκε να ενισχύει σημαντικά την αναγέννηση των αξόνων. Παρόλο που το συγκεκριμένο σκεύασμα δεν αποτελεί άμεση θεραπεία για παράλυση, αποδεικνύει για πρώτη φορά ότι μπορούμε να στοχεύσουμε απευθείας τα ανθρώπινα νευρικά κύτταρα για να αναστρέψουμε βλάβες που θεωρούσαμε μόνιμες.

Γιατί τα οργανοειδή υπερέχουν από τα ζωικά μοντέλα

Η χρήση των οργανοειδών κλείνει το χάσμα που υπήρχε ανάμεσα στα πειραματόζωα και τον άνθρωπο. Επειδή το νευρικό σύστημα των τρωκτικών συμπεριφέρεται διαφορετικά από το ανθρώπινο, τα μοντέλα που βασίζονται σε ανθρώπινα βλαστικά κύτταρα προσφέρουν πιο ακριβή αποτελέσματα για τον σχεδιασμό νέων θεραπειών κατά της σκλήρυνσης κατά πλάκας και παθήσεων του κινητικού νευρώνα. Η μέθοδος αυτή περιορίζει παράλληλα την ανάγκη για πειραματόζωα, επιταχύνοντας τις ιατρικές ανακαλύψεις.