Κλιματική αλλαγή στη Σιβηρία: Ο γίγαντας μεθανίου ξυπνά
Η κλιματική κρίση αλλάζει τον χάρτη της Σιβηρίας
Η κλιματική αλλαγή στην Αρκτική δεν ακολουθεί μια ενιαία πορεία, προκαλώντας ανησυχία στους επιστήμονες για την απελευθέρωση τεράστιων ποσοτήτων μεθανίου. Νέα έρευνα που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science αποκαλύπτει ότι η Σιβηρία χωρίζεται πλέον σε δύο διακριτά κλιματικά καθεστώτα, τα οποία απειλούν να αποσταθεροποιήσουν το παγκόσμιο κλίμα.
Η δυτική πλευρά της περιοχής γίνεται ολοένα και πιο υγρή λόγω της μεταφοράς υγρασίας από τον Βόρειο Ατλαντικό, ενώ η ανατολική πλευρά αντιμετωπίζει ξηρασία και αυξημένο κίνδυνο πυρκαγιών. Αυτός ο διαχωρισμός, που ορίζεται γεωγραφικά από τον ποταμό Γενισέι, επιταχύνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου με διαφορετικούς τρόπους.
Πώς το λιώσιμο του μόνιμου παγετού απελευθερώνει μεθάνιο
Μεταξύ 2010 και 2023, οι εκπομπές μεθανίου στη Σιβηρία αυξάνονταν κατά 5% ετησίως. Στη δυτική Σιβηρία, η κύρια πηγή είναι η μικροβιακή δραστηριότητα στα εδάφη που ξεπαγώνουν. Καθώς ο μόνιμος παγετός λιώνει, απελευθερώνεται άνθρακας που παρέμενε εγκλωβισμένος για χιλιάδες χρόνια, ο οποίος μετατρέπεται σε μεθάνιο από μικροοργανισμούς.
Η δυτική Σιβηρία κατέχει το 46% του μόνιμου παγετού του Βόρειου Ημισφαιρίου. Οι ατμοσφαιρικές αλλαγές που επηρεάζονται από το σκανδιεθνές κλίμα φέρνουν θερμότητα και υγρασία, επιταχύνοντας το λιώσιμο και ενεργοποιώντας αυτή την αποθήκη άνθρακα που οι επιστήμονες αποκαλούν κοιμώμενο γίγαντα.
Πυρκαγιές και ξηρασία στην ανατολική Σιβηρία
Αντίθετα, η ανατολική Σιβηρία βιώνει την επίδραση της Αρκτικής Ταλάντωσης, η οποία προκαλεί συστήματα υψηλής πίεσης και έντονα κύματα καύσωνα. Αυτές οι συνθήκες μειώνουν τη νέφωση και προωθούν την εμφάνιση καταστροφικών πυρκαγιών, οι οποίες αποτελούν τη βασική αιτία απελευθέρωσης μεθανίου στην περιοχή.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η ανατολική Σιβηρία θερμαίνεται ταχύτερα από τη δυτική και αποτελεί τον κύριο οδηγό της προβλεπόμενης αύξησης των εκπομπών. Η συνέργεια μεταξύ των πυρκαγιών και της υποβάθμισης του παγετού δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο που μπορεί να επιδεινώσει δραματικά την κατάσταση στο μέλλον.
Η σημασία της δορυφορικής παρακολούθησης
Η παρακολούθηση της Σιβηρίας είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω του δυσπρόσιτου εδάφους και της έλλειψης επίγειων υποδομών. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένα συστήματα μοντελοποίησης ροής μεθανίου σε συνδυασμό με δορυφορικά δεδομένα για να χαρτογραφήσουν αυτές τις εκπομπές με ακρίβεια.
Παρά το γεγονός ότι η Σιβηρία αντιπροσωπεύει επί του παρόντος περίπου το 5% των παγκόσμιων εκπομπών, η περιοχή αναδεικνύεται σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες πηγές μεθανίου στον πλανήτη. Η περαιτέρω αύξηση της θερμοκρασίας κινδυνεύει να μετατρέψει αυτόν τον γίγαντα σε μια μόνιμη και μη αναστρέψιμη απειλή για το κλίμα.
