Μπορεί μια πανδημία να προκαλέσει φοβία για τα μικρόβια;
Η συμπεριφορά των πιθήκων απέναντι στα μικρόβια
Πολλοί άνθρωποι θυμούνται τις ημέρες της πανδημίας COVID-19, όπου η έννοια της απολύμανσης και η φοβία για τα μικρόβια κυριάρχησαν στην καθημερινότητα. Ενώ για εμάς οι πρακτικές αυτές φαντάζουν πλέον μακρινές, μια νέα έρευνα δείχνει ότι παρόμοια αντανακλαστικά μπορεί να ενεργοποιούνται και σε άλλα είδη. Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Royal Society Open Science, οι πίθηκοι μακάκοι που βίωσαν μια επιδημία έδειξαν αυξημένη προσοχή απέναντι σε δυνητικές πηγές μόλυνσης.
Τι λέει η έρευνα για τη φοβία για τα μικρόβια
Ο γνωστικός επιστήμονας Stephan Kaufhold από το UC San Diego θέλησε να εξετάσει αν η εμπειρία μιας νόσου μπορεί να αλλάξει τη συμπεριφορά των ζώων. Στο πλαίσιο μιας επιδημίας σε καταφύγιο μακάκων στο Τέξας, όπου ένας ιός προκάλεσε σοβαρές επιπτώσεις στον πληθυσμό, οι ερευνητές παρατήρησαν δύο ομάδες ζώων. Η πρώτη ομάδα είχε εκτεθεί στον ιό, ενώ η δεύτερη όχι. Οι επιστήμονες προσέφεραν στα ζώα μια επιλογή ανάμεσα σε ένα καθαρό σταφύλι και ένα σταφύλι τοποθετημένο πάνω σε περιττώματα, τα οποία είχαν καλυφθεί με εποξειδική ρητίνη για λόγους υγιεινής.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Ενώ οι μακάκοι που δεν είχαν βιώσει την επιδημία κατανάλωσαν το σταφύλι από τα περιττώματα σε μεγάλο ποσοστό, οι πίθηκοι που είχαν ζήσει την κρίση ήταν πολύ πιο επιφυλακτικοί. Σχεδόν οι μισοί από τους επιζώντες της επιδημίας απέφυγαν το επίμαχο σταφύλι, υποδηλώνοντας μια ενισχυμένη προσοχή ή μια υποτυπώδη μορφή αηδίας που λειτουργεί ως μηχανισμός επιβίωσης.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Τα ευρήματα αυτά δεν υποδηλώνουν ότι οι πίθηκοι κατανοούν τους μηχανισμούς μετάδοσης των ιών. Αντίθετα, η έρευνα δείχνει ότι η εμπειρία μιας νόσου μπορεί να καθιστά τα άτομα πιο προσεκτικά ή επιφυλακτικά απέναντι σε κινδύνους μόλυνσης. Ωστόσο, η φοβία για τα μικρόβια στους μακάκους δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γνωρίζουν τον τρόπο μετάδοσης του συγκεκριμένου ιού. Ορισμένοι βιολόγοι, όπως ο Andrew MacIntosh, επισημαίνουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για να αποδειχθεί αν πρόκειται για εξελικτική προσαρμογή ή για περιστασιακή αλλαγή συμπεριφοράς.
Πότε να επισκεφθείτε έναν γιατρό
Η παρούσα μελέτη αφορά αποκλειστικά τη συμπεριφορά των ζώων και δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή για ανθρώπους. Εάν παρουσιάζετε επίμονες φοβίες, άγχος σχετικά με τη μόλυνση από μικρόβια που επηρεάζει την ποιότητα της καθημερινότητάς σας ή παρατηρείτε αδικαιολόγητη αποφυγή κοινωνικών δραστηριοτήτων, είναι σημαντικό να συμβουλευτείτε έναν ειδικό ψυχικής υγείας. Επίσης, αν εμφανίσετε συμπτώματα που σας ανησυχούν σχετικά με πιθανή έκθεση σε παθογόνα, απευθυνθείτε στον προσωπικό σας γιατρό για έγκυρη καθοδήγηση.
Συχνές ερωτήσεις
Η φοβία για τα μικρόβια είναι κοινή στα ζώα;
Πολλά ζώα, από τα νηματώδη σκουλήκια μέχρι τα πρωτεύοντα, διαθέτουν μηχανισμούς ανίχνευσης και αποφυγής περιττωμάτων ή πηγών μόλυνσης για να προστατευτούν από παράσιτα και βακτήρια.
Μπορεί το άγχος μιας πανδημίας να αλλάξει τη συμπεριφορά των ανθρώπων;
Όπως δείχνει η πρόσφατη ιστορία, η εμπειρία μιας πανδημίας μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα μέτρα αυτοπροστασίας, τα οποία σε ορισμένες περιπτώσεις ενδέχεται να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Διαβάστε επίσης
Πηγή: NPR Health
