Κρούσματα Χανταϊού σε Κρουαζιερόπλοιο: Κίνδυνοι και Προφυλάξεις
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαίωσε πέντε κρούσματα χανταϊού, συνδεδεμένα με μια επιδημία σε κρουαζιερόπλοιο που ταξίδευε στον Νότιο Ατλαντικό. Τρεις θάνατοι έχουν αναφερθεί μέχρι στιγμής.
Κάθε χρόνο, οι κρουαζιέρες προσελκύουν εκατομμύρια επιβάτες, συχνά φιλοξενώντας χιλιάδες άτομα για εβδομάδες.
Αν και τα κρουαζιερόπλοια δεν είναι εγγενώς επικίνδυνα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη διασπορά ιογενών λοιμώξεων.
«Οι κρουαζιέρες παρουσιάζονται ως “πλωτές διακοπές”, αλλά είναι επίσης πολύτιμες για την κατανόηση της δημόσιας υγείας», δήλωσε ο Βίκραμ Νιράντζαν, επίκουρος καθηγητής δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία, στο The Conversation.
Πρόσθεσε ότι, παρότι οι εταιρείες κρουαζιέρας έχουν βελτιώσει τα συστήματα υγιεινής και αντίδρασης σε επιδημίες με την πάροδο του χρόνου και πολλά ταξίδια ολοκληρώνονται χωρίς προβλήματα, η θεμελιώδης δομή αυτού του τρόπου ταξιδιού εξακολουθεί να παρουσιάζει μια πρόκληση.
«Τα κρουαζιερόπλοια είναι προσεκτικά σχεδιασμοί χώροι όπου πολλοί άνθρωποι ζουν, τρώνε, ξεκουράζονται και κινούνται στα ίδια κοινόχρηστα σημεία για πολλές συνεχόμενες ημέρες. Δείχνουν πόσο εύκολα μπορεί να εξαπλωθεί μια ασθένεια όταν οι άνθρωποι συνωστίζονται σε ένα ενιαίο, αλληλοσυνδεόμενο περιβάλλον.»
Σύμφωνα με τις συστάσεις του 2026 για τα διεθνή ταξίδια από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των ΗΠΑ, τα ταξίδια με κρουαζιερόπλοιο συνδυάζουν ιδιαίτερους κινδύνους για την υγεία.
Όταν ταξιδιώτες από διαφορετικές περιοχές μοιράζονται το συχνά πολυσύχναστο και ημίκλειστο περιβάλλον ενός πλοίου, διευκολύνεται η μετάδοση μεταδοτικών νοσημάτων από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς και μέσω τροφής και νερού, προειδοποιεί η υπηρεσία.
Πόσο συχνά εκδηλώνονται ιογενείς επιδημίες στις κρουαζιέρες;
Η τρέχουσα επιδημία χανταϊού είναι η πρώτη γνωστή έξαρση αυτού του τύπου ιού που συνδέεται με ταξίδι με κρουαζιερόπλοιο.
Οι επιδημίες πάνω σε πλοία είναι σχετικά σπάνιες σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των ταξιδιών, αλλά όταν συμβαίνουν, συνδέονται συχνά με γαστρεντερικούς ιούς.
Το πρόγραμμα υγειονομικού ελέγχου πλοίων των ΗΠΑ (Vessel Sanitation Program) κατέγραψε τέσσερις επιδημίες το 2022, δύο που σχετίζονταν με νοροϊό και δύο με E.coli.
Σύμφωνα με την Cruise Lines International Association (CLIA), τη μεγαλύτερη επαγγελματική ένωση του κλάδου παγκοσμίως, τα περιστατικά γαστρεντερικών λοιμώξεων είναι σπάνια στα κρουαζιερόπλοια σε σύγκριση με άλλους χώρους.
Παρότι η διασπορά σε κρουαζιέρες είναι λιγότερο συχνή απ’ ό,τι σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς ή δομές υγείας, οι υγειονομικές αρχές απαιτούν την υποχρεωτική αναφορά των κρουσμάτων.
«Οι υπηρεσίες σίτισης παίζουν μεγάλο ρόλο σε αυτόν τον κίνδυνο. Τα γεύματα σε μορφή μπουφέ, τα κοινόχρηστα σκεύη και οι πολλοί άνθρωποι που αγγίζουν τις ίδιες επιφάνειες μπορούν να διευκολύνουν την εξάπλωση στομαχικών ιώσεων», έγραψε ο Νιράντζαν.
«Αν κάποιος έχει ήδη μολυνθεί αλλά ακόμη δεν αισθάνεται άρρωστος, μπορεί παρ’ όλα αυτά να μολύνει τρόφιμα ή επιφάνειες πριν συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι καλά», πρόσθεσε.
Ένα από τα πιο γνωστά περιστατικά επιδημίας πάνω σε πλοίο συνέβη στο Diamond Princess, όταν η COVID-19 εξαπλώθηκε, μολύνοντας πάνω από 700 άτομα από τους περισσότερους από 3.700 επιβάτες και μέλη πληρώματος.
Τι συμβαίνει αν αρρωστήσετε σε μια κρουαζιέρα;
Οι κατευθυντήριες γραμμές της CLIA για όλα τα μέλη της απαιτούν από κάθε πλοίο να διαθέτει τουλάχιστον έναν επαγγελματία υγείας με τα απαραίτητα προσόντα, διαθέσιμο 24 ώρες το 24ωρο για επισκέψεις στο ιατρείο του πλοίου ή «κατ’ οίκον» επισκέψεις στην καμπίνα.
Τα κρουαζιερόπλοια πρέπει επίσης να έχουν εξεταστήριο, χώρο εντατικής θεραπείας και εξοπλισμό για διαγνωστικές εξετάσεις, παρακολούθηση ζωτικών σημείων και χορήγηση φαρμάκων.
Οι ασθενείς που χρειάζονται πιο ολοκληρωμένες δομές ή θεραπείες παραπέμπονται συνήθως σε ιατρική μονάδα στη στεριά.
Σύμφωνα με τον Νιράντζαν, οι ιατρικές υποδομές πάνω στο πλοίο έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν πρώτες βοήθειες, βασική θεραπεία και βραχυπρόθεσμη φροντίδα, όχι για να διαχειριστούν μια ταχέως εξελισσόμενη επιδημία σε μεγάλη κλίμακα.
«Γι’ αυτό η υγεία στις κρουαζιέρες εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αναφορά, την άμεση απομόνωση και τις αυστηρές πρακτικές καθαρισμού», έγραψε.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο;
Ο Νιράντζαν συνιστά να προετοιμάζεστε εκ των προτέρων για τυχόν κινδύνους για την υγεία, πριν καν επιβιβαστείτε στο πλοίο.
Μεταξύ των προτεινόμενων βημάτων είναι οι εμβολιασμοί, ο έλεγχος της κάλυψης της ταξιδιωτικής ασφάλισης και η συμβουλή του προσωπικού σας γιατρού, εάν ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, όπως οι ηλικιωμένοι ή οι έγκυες γυναίκες.
Από τη στιγμή που θα βρεθείτε στο πλοίο, είναι σημαντικό να είστε σε εγρήγορση για τυχόν συμπτώματα.
«Αν αρχίσετε να αισθάνεστε αδιαθεσία, η πιο ασφαλής επιλογή είναι να αποφεύχετε τα μπουφέ και τους πολυσύχναστους κοινόχρηστους χώρους και να δηλώνετε τα συμπτώματα εγκαίρως, αντί να προσπαθείτε να συνεχίσετε σαν να μη συμβαίνει τίποτα», κατέληξε ο Νιράντζαν.
