Το αίμα του πύθωνα και τα μυστικά του για αδυνάτισμα, μυς και μικροβίωμα
Μαθήματα απώλειας βάρους: ο μεταβολισμός των πύθωνων μπορεί να εμπνεύσει νέες θεραπείες.
Ο εξαιρετικός μεταβολισμός του πύθωνα ίσως ανοίξει νέους δρόμους για υγιή απώλεια βάρους και ακόμη και για την καταπολέμηση της απώλειας μυϊκής μάζας που σχετίζεται με την ηλικία.
Μέσα σε λιγότερο από μια δεκαετία, τα νέα φάρμακα για την απώλεια βάρους έχουν αλλάξει ριζικά την αγορά, βοηθώντας εκατομμύρια ανθρώπους, αλλά προκαλώντας συχνά παρενέργειες όπως ναυτία ή γαστρεντερική δυσφορία. Τι θα γινόταν όμως αν μπορούσαμε να πετύχουμε αντίστοιχο έλεγχο της όρεξης χωρίς αυτά τα μειονεκτήματα;
Επιστήμονες στις Ηνωμένες Πολιτείες εντόπισαν στο αίμα των πύθωνων ένα μέχρι σήμερα άγνωστο μόριο, το οποίο «ειδοποιεί» τον εγκέφαλο ότι έχουμε χορτάσει.
Αυτά τα συσφιγκτικά φίδια, που μπορούν να φτάσουν τα επτά μέτρα, είναι ικανά να καταναλώσουν τεράστια γεύματα μεμιάς, για παράδειγμα ένα ολόκληρο αντιλόπι, και στη συνέχεια να μείνουν χωρίς τροφή για μήνες ή ακόμη και για χρόνια. Η έρευνα δεν στοχεύει στο να μιμηθούμε τη διατροφή τους· εστιάζει στο γεγονός ότι οι πύθωνες μπορούν να περνούν από παρατεταμένη νηστεία σε υπερφαγία χωρίς μακροπρόθεσμη βλάβη στην καρδιά ή στους μυς τους, κάτι που κέντρισε το ενδιαφέρον των ερευνητών.
Είναι το pTOS το νέο GLP-1;
Το μόριο, που ονομάζεται παρα-τυραμίνη-O-θειικό (pTOS), ανακαλύφθηκε από την καθηγήτρια Λέσλι Λάινγουοντ και την ομάδα της στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Μπόλντερ, κατά τη μελέτη του πεπτικού συστήματος αυτών των μη δηλητηριωδών φιδιών από την Αφρική, την Ασία και την Αυστραλία. Τα αποτελέσματα, σε συνεργασία με ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Στάνφορντ και του Πανεπιστημίου Μπέιλορ, δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό Nature Metabolism.
Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι αμέσως μετά το γεύμα η καρδιά ενός πύθωνα αυξάνεται σε όγκο κατά 25% και ο μεταβολισμός του επιταχύνεται έως και 4.000 φορές για να βοηθήσει στη χώνεψη, ενώ ταυτόχρονα καταγράφεται εντυπωσιακή άνοδος των επιπέδων του pTOS στο αίμα (πάνω από 1.000 φορές). Στους ανθρώπους, τα επίπεδα του pTOS αυξάνονται επίσης μετά τα γεύματα, αλλά πιο ήπια, περίπου δύο έως πέντε φορές.
Η αιχμή του pTOS αποτελεί μέρος της πεπτικής διαδικασίας: ο οργανισμός χρησιμοποιεί ένα αμινοξύ που ονομάζεται τυροσίνη, το οποίο τα βακτήρια του εντέρου μετατρέπουν σε μια ένωση που λέγεται τυραμίνη. Στη συνέχεια, το ήπαρ μετατρέπει την τυραμίνη σε pTOS, το οποίο φτάνει στον εγκέφαλο και δίνει το σήμα του κορεσμού, περιορίζοντας έτσι την όρεξη.
Το μόριο είχε περάσει απαρατήρητο στα εργαστήρια, επειδή τα συνηθισμένα πειραματόζωα, όπως τα ποντίκια και οι αρουραίοι, δεν το παράγουν φυσιολογικά μετά το φαγητό.
Η ορμόνη GLP-1, στην οποία στοχεύουν φάρμακα όπως το Ozempic και το Wegovy, βοηθά τον οργανισμό να αισθάνεται κορεσμό επιβραδύνοντας την πέψη και ρυθμίζοντας το σάκχαρο στο αίμα. Συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι η ναυτία, η γαστρεντερική δυσφορία και μερικές φορές ο έμετος.
Απώλεια βάρους σε ποντίκια χωρίς μεταβολικές βλάβες
Σε πειράματα σε ζώα, τα ποντίκια που έλαβαν pTOS έτρωγαν λιγότερο, και η μακροχρόνια χορήγηση οδήγησε σε χαμηλότερο σωματικό βάρος και μειωμένη πρόσληψη τροφής. Τα αποτελέσματα αυτά εμφανίστηκαν χωρίς σημαντικές αλλαγές στην κίνηση, στη δαπάνη ενέργειας ή στα επίπεδα σακχάρου στο αίμα, γεγονός που υποδηλώνει ότι το pTOS μπορεί να αποτελέσει μια πολλά υποσχόμενη κατεύθυνση στην έρευνα για την παχυσαρκία.
Η ανακάλυψη αυτή αποκαλύπτει έναν νέο βιολογικό μηχανισμό που βοηθά τον οργανισμό να αισθάνεται κορεσμό μετά το φαγητό. Θα μπορούσε να οδηγήσει σε μελλοντικές θεραπείες που μειώνουν φυσικά την πείνα και στηρίζουν τον έλεγχο του βάρους. Παράλληλα, αναδεικνύει τον σημαντικό ρόλο των βακτηρίων του εντέρου στη διαμόρφωση του μεταβολισμού και στη μετάδοση σημάτων προς τον εγκέφαλο. Μέχρι στιγμής, το pTOS έχει δοκιμαστεί μόνο σε ποντίκια και οι επιδράσεις του στον άνθρωπο δεν έχουν ακόμη μελετηθεί. Το κατασταλτικό αποτέλεσμα στην όρεξη μπορεί επίσης να είναι μειωμένο ή ανύπαρκτο σε άτομα με προδιαβήτη ή διαβήτη τύπου 2, γεγονός που υποδηλώνει ότι το φυσικό «σήμα κορεσμού» του οργανισμού ενδέχεται να μην λειτουργεί εξίσου αποτελεσματικά σε αυτές τις καταστάσεις.