Το Γονίδιο της Πίκρας «Προδίδει» Κίνδυνο για Δύο Σοβαρές Ασθένειες

Το Γονίδιο της Πικρής Γεύσης: Ο Απρόσμενος Δείκτης για Χρόνια Νεφρική Νόσο και Διπολική Διαταραχή

Εάν απεχθάνεστε τη γεύση του γκρέιπφρουτ, του λάχανου, του μπρόκολου ή ακόμα και ορισμένων αλκοολούχων ποτών, τότε ίσως ανήκετε στην κατηγορία των «υπερ-δοκιμαστών» (supertasters). Αυτή η αυξημένη ευαισθησία στην πικρή γεύση, που οφείλεται σε έναν συγκεκριμένο γενετικό κώδικα και αφορά περίπου έναν στους τέσσερις ανθρώπους, μπορεί να φαίνεται απλώς μια διατροφική ιδιοτροπία. Ωστόσο, μια νέα, πρωτοποριακή επιστημονική έρευνα αποκαλύπτει μια απρόσμενη και σοβαρή σύνδεση: το ίδιο γονίδιο συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο για δύο πολύ διαφορετικές παθήσεις, τη χρόνια νεφρική νόσο και τη διπολική διαταραχή.

Τι είναι το «Γονίδιο της Πικρής Γεύσης» TAS2R38;

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Μοριακής Βιοεπιστήμης του Πανεπιστημίου του Queensland, με επικεφαλής τον Daniel Hwang, έφεραν στο φως μια εκπληκτική συσχέτιση. Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το γονίδιο TAS2R38. Όλοι οι άνθρωποι κληρονομούμε δύο αντίγραφα αυτού του γονιδίου, ένα από κάθε γονέα. Το γονίδιο αυτό καθορίζει πόσο έντονα αντιλαμβανόμαστε την πικρή γεύση σε χημικές ενώσεις που βρίσκονται σε τρόφιμα όπως το μπρόκολο και τα λαχανάκια Βρυξελλών.

• «Υπερ-δοκιμαστές»: Όσοι διαθέτουν δύο λειτουργικά αντίγραφα του γονιδίου είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στην πικρή γεύση.

• «Μη-δοκιμαστές»: Όσοι έχουν δύο μη λειτουργικά αντίγραφα, σχεδόν δεν αντιλαμβάνονται την πικράδα.

Η Σύνδεση με τη Χρόνια Νεφρική Νόσο

Η έρευνα, που ανέλυσε δεδομένα από εκατοντάδες χιλιάδες άτομα, διαπίστωσε ότι οι φορείς δύο λειτουργικών αντιγράφων του γονιδίου TAS2R38 είχαν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης κακής νεφρικής λειτουργίας. Η εξήγηση μπορεί να κρύβεται σε μια παράδοξη διατροφική συμπεριφορά.

«Οι άνθρωποι με το γονίδιο είναι πιο ευαίσθητοι στην αλμυρή γεύση – είναι λιγότερο πιθανό να προσθέσουν επιπλέον αλάτι επειδή τα τρόφιμα τους φαίνονται ήδη αρκετά αλμυρά», εξηγεί ο Hwang. «Αλλά, παραδόξως, απολαμβάνουν τρόφιμα που είναι ήδη μέτρια αλμυρά και καταλήγουν να καταναλώνουν συνολικά περισσότερο αλάτι, κάτι που θα μπορούσε να επηρεάσει τη νεφρική λειτουργία με την πάροδο του χρόνου».

Η Απροσδόκητη Σχέση με τη Διπολική Διαταραχή

Ακόμα πιο εντυπωσιακή ήταν η ανακάλυψη της σύνδεσης με τη διπολική διαταραχή. Η ανάλυση έδειξε ότι τα αλληλόμορφα του γονιδίου που σχετίζονται με την ευαισθησία στην πικρή γεύση συνδέονταν με 10% αύξηση των πιθανοτήτων εμφάνισης της πάθησης. Ο ακριβής μηχανισμός αυτής της σύνδεσης παραμένει ασαφής, όμως η ανακάλυψη ανοίγει νέους δρόμους για την κατανόηση της γενετικής βάσης των διαταραχών της διάθεσης.

Γιατί ένα Γονίδιο Γεύσης Επηρεάζει Νεφρά και Εγκέφαλο;

Η απάντηση βρίσκεται στο γεγονός ότι οι υποδοχείς της πικρής γεύσης (γνωστοί ως TAS2Rs) δεν εντοπίζονται μόνο στη γλώσσα. Η εξέλιξη τους διατήρησε ως έναν μηχανισμό ασφαλείας, καθώς η πικρή γεύση συχνά υποδηλώνει την παρουσία δηλητηρίου στα φυτά. Ωστόσο, αυτοί οι υποδοχείς εκφράζονται και σε άλλα όργανα και ιστούς του σώματος, όπως το στομάχι, οι πνεύμονες, οι νεφροί και ο εγκέφαλος. Σε αυτά τα σημεία, πιθανολογείται ότι επιτελούν διαφορετικές λειτουργίες, άσχετες με τη γεύση.

Νέοι Ορίζοντες στην Εξατομικευμένη Ιατρική

Αν και η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο European Journal of Nutrition, δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος, προσθέτει ισχυρές ενδείξεις ότι οι υποδοχείς της πικρής γεύσης έχουν πολύ πιο σύνθετες βιολογικές επιδράσεις από ό,τι πιστεύαμε. Η κατανόηση του πώς το γονίδιο TAS2R38 επηρεάζει τις διατροφικές επιλογές και, κατά συνέπεια, το μικροβίωμα του εντέρου, αλλά και πώς εμπλέκεται στη λειτουργία των νεφρών και του εγκεφάλου, μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη.

«Αυτή η πληροφορία θα είναι χρήσιμη στο σχεδιασμό πιο εξατομικευμένων διατροφικών πλάνων», καταλήγει ο Hwang. Η έρευνα αυτή ανοίγει τον δρόμο για νέες μελέτες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε στρατηγικές πρόληψης και θεραπείας προσαρμοσμένες στο γενετικό προφίλ κάθε ατόμου.

[via]