Το Χάπι της Νεότητας ή η Σωστή Δίαιτα; Η Επιστήμη Απαντά

Αντιγήρανση: Η Επανάσταση που Εξαλείφει τις Παρενέργειες και η Σύγκριση του Φαρμάκου με τη Δίαιτα

Η επιδίωξη της παράτασης της υγιούς ζωής, το λεγόμενο «Ιερό Δισκοπότηρο» της σύγχρονης βιολογίας, ίσως έκανε ένα γιγάντιο βήμα προς τα εμπρός. Ένα φάρμακο, γνωστό εδώ και χρόνια για τις εντυπωσιακές αντιγηραντικές του ιδιότητες σε πειραματόζωα, ερχόταν πάντα με ένα τεράστιο «αλλά»: τις σοβαρές παρενέργειες. Τώρα, μια νέα, πρωτοποριακή μελέτη όχι μόνο βρήκε τον τρόπο να προσφέρει όλα τα οφέλη χωρίς τις αρνητικές συνέπειες, αλλά συνέκρινε για πρώτη φορά τη δράση του φαρμάκου με αυτή μιας στοχευμένης δίαιτας, δίνοντας απαντήσεις σε ένα κρίσιμο ερώτημα.

Η Ραπαμυκίνη: Το «Δίκοπο Μαχαίρι» της Αντιγήρανσης

Το φάρμακο στο επίκεντρο της έρευνας είναι η ραπαμυκίνη (rapamycin). Πρόκειται για μια ουσία που αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως ανοσοκατασταλτικό σε μεταμοσχεύσεις οργάνων. Ωστόσο, οι επιστήμονες σύντομα ανακάλυψαν ότι παρατείνει σημαντικά τη διάρκεια ζωής σε μύγες, σκουλήκια και ποντίκια, καθιστώντας την το πιο υποσχόμενο μόριο στον τομέα της αντιγήρανσης.

Η συνεχής χορήγησή της, όμως, είχε ένα τίμημα. Προκαλούσε ανεπιθύμητες παρενέργειες, όπως ο σχηματισμός καταρράκτη στα μάτια και η αντίσταση στην ινσουλίνη, μια κατάσταση που μοιάζει με διαβήτη. Αυτό καθιστούσε τη μακροχρόνια χρήση της στον άνθρωπο πρακτικά αδύνατη.

Η Επανάσταση της Περιοδικής Χορήγησης

Ερευνητές από το Ινστιτούτο Max Planck για τη Βιολογία της Γήρανσης στη Γερμανία, με επικεφαλής τη Δρ. Paula Juricic, σχεδίασαν ένα έξυπνο πείραμα για να παρακάμψουν αυτό το εμπόδιο. Αντί να δίνουν στα ποντίκια μια συνεχή δόση ραπαμυκίνης, δοκίμασαν μια περιοδική ή παροδική χορήγηση: έδιναν το φάρμακο για δύο μήνες και στη συνέχεια το σταματούσαν. Αυτή η παρέμβαση ξεκίνησε σε ποντίκια που ήταν ήδη μεγάλα σε ηλικία.

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά και ξεπέρασαν κάθε προσδοκία:

• Τα ποντίκια που έλαβαν την περιοδική θεραπεία είχαν την ίδια ακριβώς παράταση στη διάρκεια ζωής με αυτά που έπαιρναν το φάρμακο συνεχώς.

• Επέδειξαν βελτιωμένη υγεία του εντέρου και καλύτερη μνήμη σε προχωρημένη ηλικία.

• Το πιο σημαντικό: Δεν εμφάνισαν καμία από τις αρνητικές παρενέργειες. Τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα τους παρέμειναν φυσιολογικά και δεν σχημάτισαν καταρράκτη.

«Αυτή η προσέγγιση μας έδωσε τα οφέλη για την υγεία και τη μακροζωία, αλλά χωρίς τις παρενέργειες που παρατηρήσαμε με τη συνεχή θεραπεία», δήλωσε η Δρ. Juricic.

Μπορεί μια Δίαιτα να Αντικαταστήσει το Φάρμακο;

Το επόμενο βήμα της έρευνας ήταν να εξετάσει αν μια διατροφική παρέμβαση θα μπορούσε να μιμηθεί τη δράση της ραπαμυκίνης. Δεδομένου ότι το φάρμακο δρα αναστέλλοντας ένα κυτταρικό μονοπάτι που ονομάζεται mTOR, οι ερευνητές δοκίμασαν μια δίαιτα που είναι γνωστό ότι κάνει το ίδιο: μια δίαιτα χαμηλή σε πρωτεΐνες.

Τα ευρήματα εδώ ήταν μικτά και άκρως αποκαλυπτικά:

• Η δίαιτα χαμηλής περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες είχε κάποια οφέλη, ειδικά στο ήπαρ και το έντερο, αλλά δεν ήταν τόσο αποτελεσματική όσο η ραπαμυκίνη.

• Στα νεαρά ποντίκια, η δίαιτα μπορούσε να μιμηθεί πολλά από τα οφέλη του φαρμάκου.

• Ωστόσο, στα ηλικιωμένα ποντίκια, η διατροφή δεν κατάφερε να βελτιώσει τη μνήμη, κάτι που η περιοδική χορήγηση ραπαμυκίνης πέτυχε εντυπωσιακά.

Το Μονοπάτι mTOR: Το Κλειδί για τη Γήρανση

Τόσο η ραπαμυκίνη όσο και ο διατροφικός περιορισμός των πρωτεϊνών δρουν στοχεύοντας το μονοπάτι mTOR, έναν κεντρικό ρυθμιστή της κυτταρικής ανάπτυξης και του μεταβολισμού. Όταν το mTOR αναστέλλεται, το σώμα μπαίνει σε μια κατάσταση «συντήρησης και επισκευής», ενεργοποιώντας διαδικασίες όπως η αυτοφαγία (η ανακύκλωση των κατεστραμμένων κυτταρικών τμημάτων), η οποία θεωρείται θεμελιώδης για την επιβράδυνση της γήρανσης.

Η έρευνα αυτή αλλάζει τα δεδομένα, καθώς δείχνει ότι μια βραχυπρόθεσμη, περιοδική φαρμακευτική παρέμβαση μπορεί να έχει μακροπρόθεσμα οφέλη, ανοίγοντας τον δρόμο για ασφαλέστερες κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους. Η εποχή όπου η αντιγήρανση θα μπορούσε να είναι μια στοχευμένη, ιατρική θεραπεία, ίσως να μην είναι πια τόσο μακριά.

[via]