Ορισμένα φάρμακα GLP-1 είναι πιο αποτελεσματικά σε άτομα με συγκεκριμένες γενετικές παραλλαγές
Ορισμένα γονίδια επηρεάζουν πόσο βάρος θα χάσουν ορισμένα άτομα και ποιες παρενέργειες θα βιώσουν κατά τη λήψη φαρμάκων GLP-1, όπως το Ozempic και το Zepbound.
Η εταιρεία γενετικών εξετάσεων 23andMe διεξήγαγε μελέτη σε πάνω από 27.000 πελάτες που λάμβαναν φάρμακα GLP-1. Τέτοια φάρμακα λειτουργούν μιμούμενα τη δράση του GLP-1 (ένας ισότιμος ορμόνης), μιας ορμόνης που βοηθά στη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα και της όρεξης. Άτομα που φέρουν μια συγκεκριμένη γενετική παραλλαγή του γονιδίου του υποδοχέα GLP-1, του GLP1R, έχασαν περισσότερο βάρος σε σύγκριση με όσους δεν φέρουν αυτήν την παραλλαγή, αναφέρουν ερευνητές στις 8 Απριλίου στο Nature.
«Τα αποτελέσματα που λάβαμε είχαν απόλυτη βιολογική λογική», δηλώνει ο στατιστικός γενετιστής Adam Auton, αντιπρόεδρος Ανθρώπινης Γενετικής στο 23andMe Research Institute στην Πάλο Άλτο της Καλιφόρνια. Αυτό συμβαίνει επειδή ο υποδοχέας αποτελεί τον στόχο των φαρμάκων που μιμούνται το GLP-1. Η παραλλαγή που βρήκαν οι ερευνητές μπορεί να αυξάνει την ποσότητα της πρωτεΐνης του υποδοχέα στην επιφάνεια του κυττάρου, παρέχοντας στο φάρμακο περισσότερους στόχους, εξηγεί ο Auton.
Τα άτομα που έχουν ένα αντίγραφο της παραλλαγής έχασαν επιπλέον 0,76 κιλά (1,7 λίβρες) σε περίπου οκτώ μήνες, ενώ εκείνοι με δύο αντίγραφα της παραλλαγής έχασαν περίπου 1,5 κιλό (3,3 λίβρες) περισσότερο από όσους δεν είχαν την παραλλαγή. Αυτή η παραλλαγή ευθύνεται για περίπου το 10% της διαφοράς στην απώλεια βάρους που βιώνουν οι άνθρωποι με τα φάρμακα.
«Είναι μια μικρή συμβολή στη διαφορά βάρους μεταξύ των ασθενών, αλλά είναι σημαντική λόγω της σημασίας αυτού του γονιδίου», λέει ο Andres Acosta, γιατρός-επιστήμονας στο Mayo Clinic στο Ρότσεστερ της Μινεσότα. Ο Acosta δεν συμμετείχε στη νέα μελέτη, αλλά είναι συνιδρυτής της Phenomix Sciences, μιας εταιρείας με έδρα το Menlo Park της Καλιφόρνια, η οποία προσφέρει γενετικές εξετάσεις που βασίζονται σε AI για την πρόβλεψη ποια φάρμακα απώλειας βάρους θα λειτουργήσουν καλύτερα για έναν ασθενή.
Η ίδια γενετική παραλλαγή που διαπιστώθηκε ότι επηρεάζει την απώλεια βάρους αυξάνει επίσης την πιθανότητα εμφάνισης ναυτίας και εμετού σε άτομα που λαμβάνουν φάρμακο GLP-1, ανακάλυψαν οι ερευνητές. Αυτό δεν είναι πάντα αρνητικό, λέει ο Auton. «Αν βιώνετε παρενέργειες ναυτίας και εμετού, αυτό μπορεί στην πραγματικότητα να είναι μια ένδειξη ότι το φάρμακο έχει αποτέλεσμα».
Τα άτομα που λάμβαναν τιρζεπατίδη, που πωλείται με την εμπορική ονομασία Zepbound, ήταν πιο πιθανό να παρουσιάσουν ναυτία και εμετό εάν είχαν μια συγκεκριμένη παραλλαγή ενός διαφορετικού γονιδίου που ονομάζεται GIPR. Η πρωτεΐνη που παράγει είναι ο στόχος του GIP, μιας άλλης ορμόνης που εμπλέκεται στον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα και της όρεξης. Η παραλλαγή GIPR δεν είχε διακριτή επίδραση στο βάρος.
Σε αντίθεση με τα φάρμακα σεμαγλουτίδης Wegovy και Ozempic, η τιρζεπατίδη στοχεύει τόσο τους υποδοχείς GLP-1 όσο και τους GIP. Και τα άτομα που φέρουν παραλλαγές τόσο στο γονίδιο GLP1R όσο και στο GIPR έχουν σχεδόν 15 φορές αυξημένες πιθανότητες εμετού όταν λαμβάνουν τιρζεπατίδη, διαπίστωσε η ομάδα.
Η γενετική από μόνη της δεν καθορίζει πόσο καλά θα λειτουργήσουν τα φάρμακα, λέει ο Auton. Ωστόσο, η γνώση των παραλλαγών που φέρει ένα άτομο, όπως λέει, «μπορεί να είναι ιδιαίτερα ενημερωτική για άτομα που εξετάζουν αυτά τα φάρμακα. Μπορεί να τους βοηθήσει να προετοιμαστούν για τον τύπο της εμπειρίας που μπορεί να ζήσουν».