ΕΕ: 700 εκατ. ευρώ στο Παγκόσμιο Ταμείο, αλλά οι περικοπές πλήττουν τη διεθνή υγειονομική βοήθεια
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε δέσμευση 700 εκατομμυρίων ευρώ προς το Παγκόσμιο Ταμείο για την Καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας, για την περίοδο 2027-2029.
Από το συνολικό ποσό, 185 εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν άμεσα στο πλαίσιο του τρέχοντος μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ.
«Η παγκόσμια υγειονομική ασφάλεια είναι κοινή ευθύνη και στρατηγική επένδυση στο κοινό μας μέλλον», τόνισε ο επίτροπος Διεθνών Συνεργασιών, Γιόζεφ Σίκελα.
Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της για την ενίσχυση των συστημάτων υγείας και της ανθεκτικότητας της παγκόσμιας υγείας, παραμένοντας ένας αξιόπιστος εταίρος που στηρίζει τη διεθνή συνεργασία και τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις στον τομέα της παγκόσμιας υγείας.
Το Παγκόσμιο Ταμείο συγκέντρωσε συνολικά 12,64 δισεκατομμύρια δολάρια (10,82 δισεκατομμύρια ευρώ), ποσό χαμηλότερο από τον στόχο των 18 δισεκατομμυρίων δολαρίων (15,4 δισεκατομμύρια ευρώ). Σημειώνεται ότι η προηγούμενη δέσμευση για την περίοδο 2023-2025 είχε αποφέρει 15,7 δισεκατομμύρια δολάρια (13,6 δισεκατομμύρια ευρώ), το υψηλότερο ποσό που έχει λάβει ποτέ το Ταμείο.
Το Παγκόσμιο Ταμείο είναι ένας από τους μεγαλύτερους διεθνείς οργανισμούς που δραστηριοποιούνται για την εξάλειψη της ελονοσίας, της φυματίωσης και του HIV. Κάθε τρία χρόνια, πραγματοποιεί την «αναπλήρωση», όπου οι δωρητές ανακοινώνουν νέες χρηματοδοτικές δεσμεύσεις για τον επόμενο κύκλο.
Η νέα δέσμευση της Επιτροπής, που ανακοινώθηκε στη Σύνοδο One Health στη Λυών, είναι μειωμένη κατά 15 εκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με τα 715 εκατομμύρια ευρώ που είχαν διατεθεί για την περίοδο 2023-2025.
Η ΕΕ «παραμένει βασικός εταίρος»
Συνολικά, η συνεισφορά της «Ομάδας Ευρώπη», που περιλαμβάνει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ, ξεπέρασε τα 3 δισεκατομμύρια ευρώ, έναντι 4,3 δισεκατομμυρίων ευρώ της προηγούμενης περιόδου.
Η Γερμανία δεσμεύτηκε για 1 δισεκατομμύριο ευρώ, από 1,3 δισεκατομμύρια στον προηγούμενο κύκλο, ενώ η Ιταλία ανακοίνωσε 150 εκατομμύρια ευρώ, από 185 εκατομμύρια το 2022.
Αντίθετα, η Ολλανδία αύξησε τη συνεισφορά της από 180 εκατομμύρια ευρώ το 2022 σε 195,2 εκατομμύρια ευρώ, αν και η περίοδος κάλυψης της δωρεάς της θα είναι από το 2026 έως το 2029, δηλαδή τέσσερα χρόνια.
Παρά τη μείωση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ παραμένουν από τους βασικούς εταίρους του Παγκόσμιου Ταμείου, όπως δήλωσε εκπρόσωπος του οργανισμού στο Euronews Health. «Η «Ομάδα Ευρώπη» συνεισφέρει με πάνω από 3 δισεκατομμύρια ευρώ στην όγδοη αναπλήρωση, αποτελώντας περίπου το ένα τρίτο των συνολικών συνεισφορών από το 2002».
Ο εκπρόσωπος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του οργανισμού για την ανανεωμένη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
«Αυτό επιβεβαιώνει την ηγετική θέση της Ευρώπης στην καταπολέμηση του AIDS, της φυματίωσης και της ελονοσίας, και ενισχύει τις κοινές μας προσπάθειες για την προώθηση της καινοτομίας, τη διαμόρφωση των αγορών και την περιφερειακή παραγωγή, διευρύνοντας την πρόσβαση σε σωτήρια εργαλεία για όσους τα έχουν περισσότερο ανάγκη».
Πώς θα αξιοποιηθούν αυτά τα χρήματα;
Το Παγκόσμιο Ταμείο, αν και καλωσορίζει όλες τις συνεισφορές, προειδοποιεί ότι η μείωση της χρηματοδότησης απειλεί την πρόοδο προς την εξάλειψη των τριών ασθενειών και δηλώνει ότι οι προσπάθειες για την κινητοποίηση πρόσθετων πόρων θα συνεχιστούν.
Λόγω του «περιβάλλοντος περιορισμένων πόρων», ο οργανισμός έχει επικεντρωθεί στις φτωχότερες χώρες με το βαρύτερο φορτίο ασθενειών, με στόχο την επιτάχυνση της αυτοδυναμίας τους.
«Η υποστήριξη των χωρών στη σταδιακή απεξάρτησή τους από τη στήριξη του Παγκόσμιου Ταμείου δεν είναι κάτι καινούργιο. Αυτό που είναι καινούργιο είναι η κλίμακα και ο ρυθμός της μετάβασης που επιδιώκουμε σήμερα», δήλωσε ο Πίτερ Σαντς, εκτελεστικός διευθυντής του Παγκόσμιου Ταμείου.
«Θα συνεργαστούμε με τις χώρες για να ενισχύσουμε τη βιωσιμότητα και να επιταχύνουμε τη μετάβασή τους στην αυτοδυναμία, υποστηρίζοντας, ενθαρρύνοντας και, τελικά, αποσύροντας σταδιακά τη δική μας παρουσία».
Εκτεταμένες περικοπές στην παγκόσμια υγεία
Το Παγκόσμιο Ταμείο δεν είναι ο μοναδικός οργανισμός που αντιμετωπίζει περικοπές χρηματοδότησης και αλλαγή προτεραιοτήτων από τους διεθνείς εταίρους. Δωρητές παγκοσμίως μειώνουν τις συνεισφορές τους στην παγκόσμια υγεία και τη διεθνή βοήθεια.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν διακόψει όλη την ανθρωπιστική βοήθεια και έχουν διαλύσει την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης (USAID). Η χώρα έχει επίσης αποχωρήσει επίσημα από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, κίνηση την οποία ακολούθησε και η Αργεντινή.
Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Ινστιτούτου Παγκόσμιας Υγείας της Βαρκελώνης (ISGlobal), με χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Ροκφέλερ, ενδέχεται να καταγραφούν επιπλέον 22,6 εκατομμύρια θάνατοι έως το 2030, εάν συνεχιστούν οι τρέχουσες περικοπές στη χρηματοδότηση.
Από αυτούς, περίπου 5,4 εκατομμύρια αφορούν παιδιά κάτω των πέντε ετών σε 93 χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Οι προκλήσεις για την υγεία παραμένουν
Η ελονοσία, η φυματίωση και ο HIV παραμένουν από τις πιο διαδεδομένες και επικίνδυνες ασθένειες παγκοσμίως.
Περισσότεροι από 10,7 εκατομμύρια άνθρωποι νόσησαν από φυματίωση (TB) παγκοσμίως και περίπου 1,2 εκατομμύρια άνθρωποι πέθαναν από τη νόσο το 2024, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία του ΠΟΥ.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η φυματίωση είναι η κύρια αιτία θανάτου από έναν μόνο λοιμώδη παράγοντα και μία από τις δέκα κυριότερες αιτίες θανάτου συνολικά.
Σύμφωνα με την Έκθεση για την Ελονοσία στον Κόσμο 2025, η ελονοσία παραμένει μια σοβαρή παγκόσμια πρόκληση δημόσιας υγείας, με εκτιμώμενα 282 εκατομμύρια κρούσματα και 610.000 θανάτους το 2024, σημειώνοντας αύξηση περίπου 9 εκατομμυρίων κρουσμάτων σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ο HIV εξακολουθεί να αποτελεί μεγάλο παγκόσμιο ζήτημα δημόσιας υγείας, με εκτιμώμενους 40,8 εκατομμύρια ανθρώπους να ζουν με τον ιό στο τέλος του 2024, περιλαμβανομένων 1,3 εκατομμυρίων νέων μολύνσεων και 630.000 θανάτων που σχετίζονται με το AIDS ετησίως.