Ανατροπή στα δεδομένα για το Πάρκινσον

Ανατροπή για το Πάρκινσον: Τα Ίδια μας τα Κύτταρα του Ανοσοποιητικού Μπορεί να Προκαλούν τη Νόσο

Για δεκαετίες, η νόσος του Πάρκινσον θεωρούνταν μια ασθένεια που περιοριζόταν αποκλειστικά στον εγκέφαλο, μια νευροεκφυλιστική πάθηση που προκαλείται από τον θάνατο των νευρώνων που παράγουν ντοπαμίνη. Τώρα, μια πρωτοποριακή έρευνα έρχεται να ανατρέψει ριζικά αυτή την αντίληψη, αποκαλύπτοντας ότι η ασθένεια μπορεί να μην ξεκινάει από τον εγκέφαλο, αλλά από το ίδιο μας το ανοσοποιητικό σύστημα. Επιστήμονες ανακάλυψαν πώς συγκεκριμένα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας «εκπαιδεύονται» για να επιτεθούν και να καταστρέψουν τους νευρώνες, υποδεικνύοντας ότι το Πάρκινσον μπορεί να είναι, τουλάχιστον εν μέρει, μια αυτοάνοση νόσος.

Η Ανακάλυψη-Κλειδί: Τα Τ-λεμφοκύτταρα και η Άλφα-Συνουκλεΐνη

Η νόσος του Πάρκινσον χαρακτηρίζεται από τη συσσώρευση μιας «ελαττωματικής» πρωτεΐνης στον εγκέφαλο, της άλφα-συνουκλεΐνης. Αυτή η πρωτεΐνη σχηματίζει τοξικές συσσωματώσεις που ονομάζονται σώματα Lewy, οι οποίες σκοτώνουν τους νευρώνες που παράγουν ντοπαμίνη.

Η νέα έρευνα, που διεξήχθη από επιστήμονες του Ινστιτούτου La Jolla για την Ανοσολογία και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, αποκάλυψε ότι τα Τ-λεμφοκύτταρα – οι «στρατιώτες» του ανοσοποιητικού μας συστήματος – μπορούν να αναγνωρίσουν κομμάτια αυτής της πρωτεΐνης άλφα-συνουκλεΐνης ως «εχθρικό εισβολέα».

Το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό: τα Τ-λεμφοκύτταρα εξαπολύουν μια επίθεση, όχι εναντίον ενός ιού ή ενός βακτηρίου, αλλά εναντίον των ίδιων των νευρώνων του εγκεφάλου που περιέχουν αυτή την πρωτεΐνη.

Πώς το Ανοσοποιητικό «Μπερδεύεται» και Επιτίθεται στον Εγκέφαλο

Η έρευνα αποκάλυψε δύο κρίσιμους μηχανισμούς που εξηγούν αυτή την αυτοάνοση αντίδραση:

1. Η Πρωτεΐνη ως Αντιγόνο: Τα Τ-κύτταρα έμαθαν να αναγνωρίζουν συγκεκριμένα τμήματα (επίτοπους) της άλφα-συνουκλεΐνης. Αυτό σημαίνει ότι το σώμα αντιμετωπίζει μια δική του πρωτεΐνη σαν να ήταν ξένο σώμα.

2. Η Βλάβη του Αιματοεγκεφαλικού Φραγμού: Κανονικά, ο εγκέφαλος προστατεύεται από το υπόλοιπο σώμα από τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, ένα είδος «τείχους» που εμποδίζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού να εισέλθουν. Στη νόσο του Πάρκινσον, αυτός ο φραγμός φαίνεται να γίνεται πιο «διαπερατός», επιτρέποντας στα επιθετικά Τ-λεμφοκύτταρα να περάσουν από το αίμα μέσα στον εγκέφαλο και να επιτεθούν στους ευάλωτους νευρώνες.

Η Σύνδεση με το Έντερο: Μήπως Όλα Ξεκινούν από Εκεί;

Ένα ακόμα πιο συναρπαστικό εύρημα είναι η πιθανή σύνδεση με το έντερο. Πολλοί ασθενείς με Πάρκινσον εμφανίζουν γαστρεντερικά προβλήματα, όπως δυσκοιλιότητα, χρόνια πριν από την εμφάνιση των κινητικών συμπτωμάτων. Οι επιστήμονες υποθέτουν ότι η αρχική «εκπαίδευση» του ανοσοποιητικού συστήματος εναντίον της άλφα-συνουκλεΐνης μπορεί να συμβαίνει στο έντερο. Μια φλεγμονή ή μια λοίμωξη στο γαστρεντερικό σύστημα θα μπορούσε να είναι η σκανδάλη που κάνει το ανοσοποιητικό να δει για πρώτη φορά την άλφα-συνουκλεΐνη ως απειλή.

Τι Σημαίνει Αυτό για το Μέλλον της Θεραπείας του Πάρκινσον;

Αυτή η ανακάλυψη αλλάζει ριζικά τον τρόπο που οι επιστήμονες προσεγγίζουν τη νόσο. Αντί να εστιάζουν αποκλειστικά σε θεραπείες για τον εγκέφαλο, μπορούν τώρα να στοχεύσουν το ίδιο το ανοσοποιητικό σύστημα.

Αυτό ανοίγει τον δρόμο για εντελώς νέες θεραπευτικές στρατηγικές:

• Ανοσοθεραπείες: Φάρμακα που «καλμάρουν» ή ρυθμίζουν την υπερδραστήρια απόκριση των Τ-λεμφοκυττάρων, παρόμοια με τις θεραπείες που χρησιμοποιούνται ήδη για άλλες αυτοάνοσες παθήσεις όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα ή η σκλήρυνση κατά πλάκας.

• Πρώιμη Διάγνωση: Η ανίχνευση αυτών των «επιθετικών» Τ-λεμφοκυττάρων στο αίμα ενός ασθενούς θα μπορούσε να λειτουργήσει ως ένας πολύ πρώιμος βιοδείκτης για τη διάγνωση της νόσου, χρόνια πριν εμφανιστούν τα κινητικά συμπτώματα.

• Εξατομικευμένη Ιατρική: Οι γιατροί θα μπορούσαν να προσδιορίσουν ποιοι ασθενείς έχουν αυτή την αυτοάνοση συνιστώσα και να τους χορηγήσουν στοχευμένες ανοσοθεραπείες.

«Η ιδέα ότι μια δυσλειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος θα μπορούσε να είναι η αιτία ή τουλάχιστον ένας σημαντικός παράγοντας του Πάρκινσον είναι επαναστατική», δήλωσε η Cecilia Lindestam Arlehamn, επικεφαλής της μελέτης. Η έρευνα αυτή δεν προσφέρει απλώς μια νέα θεραπεία, αλλά μια εντελώς νέα κατανόηση μιας από τις πιο μυστηριώδεις ασθένειες του εγκεφάλου, δίνοντας νέα ελπίδα σε εκατομμύρια ασθενείς παγκοσμίως.

[via]